loading
back to top

Hướng dẫn soạn bài Sống chết mặc bay

Chia sẻ: nguyentrangnhu0606 | Ngày: 2016-05-10 16:57:53 | Trạng thái: Được duyệt

Chủ đề: văn mẫu lớp 7   

307
Lượt xem
1
Tải về





Bên trên chỉ là 1 phần trích dẫn trong tài liệu để xem hết tài liệu vui lòng tải về máy. Hướng dẫn soạn bài Sống chết mặc bay

Hướng dẫn soạn bài Sống chết mặc bay

Hướng dẫn soạn bài Sống chết mặc bay




Tóm tắt nội dung

Hướng dẫn soạn bài Sống chết mặc bayI. VỀ TÁC GIẢ VÀ TÁC PHẨM1. Thể loạiSống chết mặc bay được xếp vào thể loại truyện ngắn. ViệtNam, khoảng đầu thế kỉ XX, khái niệm này còn khá mới mẻ.Thời trung đại cũng đã có truyện hoặc các tác phẩm có tính chấttự sự nhưng không có tác phẩm nào thể hiện được những đặctrưng cơ bản của thể loại này.Truyện ngắn thuộc loại hình tự sự, đặc trưng cơbản nhất của nó là ngắn Tuy nhiên, mức độ dàingắn không hoàn toàn quyết định tính chất thểloại. Như trên đã nói, nhiều tác phẩm (có tính tự sự)thời trung đại nhưng không thể xếp vào loại truyệnngắn bởi ngoài tính chất về dung lượng, truyệnngắn còn có một số đặc trưng khác.Khác với các truyện dài (ví dụ: tiểu thuyết) vàtruyện vừa thường tái hiện trọn vẹn cuộc đời mộtnhân vật, một sự kiện, hoàn cảnh,... truyện ngắnchỉ là một lát cắt, một khoảnh khắc, một hiệntượng nổi bật (cũng có thể khác thường) của cuộcsống. Để đảm bảo với một dung lượng nhỏ màchuyển tải được những nghĩa lớn, ngôn ngữtruyện ngắn phải hàm...

Nội dung tài liệu

Hướng dẫn soạn bài Sống chết mặc bayI. VỀ TÁC GIẢ VÀ TÁC PHẨM1. Thể loạiSống chết mặc bay được xếp vào thể loại truyện ngắn. ViệtNam, khoảng đầu thế kỉ XX, khái niệm này còn khá mới mẻ.Thời trung đại cũng đã có truyện hoặc các tác phẩm có tính chấttự sự nhưng không có tác phẩm nào thể hiện được những đặctrưng cơ bản của thể loại này.Truyện ngắn thuộc loại hình tự sự, đặc trưng cơbản nhất của nó là ngắn Tuy nhiên, mức độ dàingắn không hoàn toàn quyết định tính chất thểloại. Như trên đã nói, nhiều tác phẩm (có tính tự sự)thời trung đại nhưng không thể xếp vào loại truyệnngắn bởi ngoài tính chất về dung lượng, truyệnngắn còn có một số đặc trưng khác.Khác với các truyện dài (ví dụ: tiểu thuyết) vàtruyện vừa thường tái hiện trọn vẹn cuộc đời mộtnhân vật, một sự kiện, hoàn cảnh,... truyện ngắnchỉ là một lát cắt, một khoảnh khắc, một hiệntượng nổi bật (cũng có thể khác thường) của cuộcsống. Để đảm bảo với một dung lượng nhỏ màchuyển tải được những nghĩa lớn, ngôn ngữtruyện ngắn phải hàm súc đến mức tối đa. Các chitiết "thừa" (đối với việc thể hiện nội dung cốttruyện), các chi tiết rườm rà đều bị lược bỏ để tậptrung vào những chi tiết chủ yếu nhất. Trongtruyện ngắn, dường như hiện thực đời sống đãđược "nén" chặt lại nhằm mục đích khắc hoạ nổibật một hiện tượng, một nét bản chất trong quanhệ nhân sinh hay trong đời sống tâm hồn conngười.2. Tác giảPhạm Duy Tốn (1883-1924) là một trong số ítngười có thành tựu đầu tiên về thể loại truyện ngắnhiện đại, trong đó Sống chết mặc bay là tác phẩmnổi bật nhất.Mặc dù còn chịu ít nhiều ảnh hưởng của xu hướngđạo đức truyền thống nhưng những truyện ngắncủa Phạm Duy Tốn đã thiên về phản ánh hiện thựcxã hội thối nát thời bấy giờ. Trong Sống chết mặcbay, ông tố cáo giai cấp thống trị độc ác bất nhân,chỉ ham ăn chơi phè phỡn, để mặc dân chúng trongcảnh ngập lụt.II. KIẾN THỨC CƠ BẢN1. Truyện ngắn Sống chết mặc bay có thể chialàm đoạn:- Đoạn (từ đầu đến “Khúc đê này hỏng mất”):Nguy cơ đê bị vỡ và sự chống đỡ của người dân.- Đoạn (tiếp theo đến “Điếu, mày!”): Quan phụmẫu vô trách nhiệm, mải mê bài bạc trong khi đihộ đê.- Đoạn (còn lại): Đê bị vỡ, nhân dân lâm vàocảnh thảm sầu.2. Theo định nghĩa về phép tương phản:a) Hai mặt tương phản cơ bản trong truyện Sốngchết mặc bay Một bên là người dân vật lộn, chốngchọi với mưa gió hết sức căng thẳng, vất vả. Bênkia là viên quan đi hộ đê ngồi trong chỗ an toàn,nhàn nhã, mải mê bài bạc, không cho phép ai quấyrầy ván bài của mình, coi việc đánh bài là trên hết,mặc dân sống chết khi đê vỡ.b) Những người dân hộ đê: Làm việc liên tục từchiều đến gần một giờ đêm. Họ bì bõm dưới bùnlầy, ướt như chuột lột, ai ai cũng mệt lử cả rồi;trong khi mưa tầm tã trút xuống, nước sông cuồncuộn bốc lên. Tác giả nhận xét: "Tình cảnh trôngthật là thảm".c) Viên quan đi hộ đê thì ngồi trong đình chỗcao ráo, an toàn. Người gãi chân, kẻ quạt mát, cáctay chân ngồi hầu bài. Khung cảnh nhàn nhã,đường bệ, nguy nga. Quan chỉ mê bài. Đáng lẽ phảitắm mưa, gội gió, đứng trên đê đốc thúc, thì quanlại ngồi chơi nhàn nhã, có kẻ hầu, người hạ. Quangắt khi có người báo tin đê vỡ. Quan đỏ mặt tía taiđòi cách cổ, bỏ tù người dân báo đê vỡ. Và tiếptục vui mừng vì đã ván bài, mặc cho dân rơi vàocảnh đê vỡ, "tình cảnh thảm sầu" không sao kểxiết.d) Tác giả dựng lên hai cảnh tương phản nhằmmục đích so sánh, làm nổi bật sự đối lập. Người cótrách nhiệm thì vô trách nhiệm, chỉ ham mê bàibạc. Những người dân thì phải dầm mưa gội gió,nhọc nhằn, chống chọi với thiên nhiên một cáchtuyệt vọng. Cuối cùng, sự vô trách nhiệm của viênquan đã dẫn đến cảnh đê vỡ. Quan thì sung sướngvì nước bài cao, dân thì khổ vì nước lụt.3. a) Phép tăng cấp đã được sử dụng để miêu tảtình cảnh nguy ngập của khúc đê. Mưa mỗi lúc mộttầm tã. Nước sông càng dâng cao. Dân chúng thìđuối sức, mệt lử cả rồi.b) Phép tăng cấp cũng được sử dụng để miêu tảthái độ vô trách nhiệm, lòng lang dạ thú của viênquan. Viên quan hộ đê không cùng dân chống đỡmà ngồi trong đình vững chãi, an toàn. Bao kẻ phảihầu hạ quan. Không phải là vì công việc mà chỉ vìmột thú chơi bài. Quan chơi bài nhàn nhã, ungdung. Quan gắt khi có người quấy rầy. Quan quátmắng, đòi cách cổ, bỏ tù khi có người báo đê vỡ.Quan sung sướng vì ván bài ù. Mức độ vô tráchnhiệm và cáu gắt vô lí của quan càng thể hiện rõnét.c*) Sự kết hợp của nghệ thuật tương phản và tăngcấp đã tố cáo và phê phán hành động ham mê bàibạc và vô trách nhiệm của viên quan. Nếu viênquan chỉ ham đánh bạc thì đó là thói xấu trong sinhhoạt của cá nhân y. Nhưng đánh bạc khi làm côngvụ, cụ thể là khi đi hộ đê, liên quan đến tính mạngvà tài sản của dân chúng thì đó là sự vô tráchnhiệm. thắng ván bài đã chờ thì sung sướng làlẽ thường tình. Nhưng thắng bài khi đê vỡ, sungsướng khi bao người dân khổ sở, cùng cực thì sự vuimừng của là một hành động phi nhân tính của kẻlòng lang dạ thú. Chính sự kết hợp này đã làm chotính chất tố cáo và phê phán thêm sâu sắc.4. Giá trị hiện thực của truyện Sống chết mặcbay là đã phản ánh bộ mặt của giai cấp thống trịmà tiêu biểu là tên quan có vai trò “cha mẹ” ngườidân nhưng đã chỉ ham mê bài bạc, hết sức vô tráchnhiệm, làm cho dân chúng khốn khổ vì đê vỡ, nướclụt.+ Giá trị nhân đạo của truyện là đã cảm thôngvới sự vất vả, khốn khổ của người lao động trướccảnh thiên tai xảy ra do thái độ vô trách nhiệm củabọn quan lại.+ Giá trị nghệ thuật: Đây là truyện ngắn viết theokiểu hiện đại bằng chữ Quốc ngữ. Nhân vật đãbước đầu có tính cách. Tác giả đã sử dụng biệnpháp tương phản, tăng cấp, kết hợp với lời bìnhluận trực tiếp để tố cáo và phê phán. Nhân vậtquan phụ mẫu đã bộc lộ bản chất xấu xa, vô tráchnhiệm qua các hành động, lời nói của với taychân và với người dân.III. RÈN LUYỆN KĨ NĂNG1. Tóm tắtGần một giờ đêm, trời mưa tầm tã, nước sông NhịHà lên to, khúc đê làng có nguy cơ sẽ vỡ. Hàngtrăm hàng nghìn người dân ra sức chống chọi vớisức nước. Thế mà tại ngôi đình trên một khúc đêgần đó, quan phụ mẫu vẫn ung dung cùng cácquan đánh bài. Có người báo đê vỡ, ngài vẫn thảnnhiên quát mắng. Cuối cùng, khi quan ván bàithật to, cũng là lúc "khắp mọi nơi miền đó, nướctràn lênh láng, xoáy thành vực sâu, nhà cửa trôibăng, lúa má ngập hết, kẻ sống không chỗ ở, kẻchết không nơi chôn".2. Cách đọcTrong một truyện ngắn, giọng điệu có nghĩa rấtquan trọng đối với giá trị của tác phẩm. Với đặctrưng hàm súc, tác giả truyện ngắn tận dụng tối đanhững lợi thế của giọng điệu để thể hiện tư tưởng,tình cảm, thái độ của mình, đồng thời khắc hoạ đờisống một cách sâu sắc. Từ giọng điệu của tác giảcho đến giọng điệu của các nhân vật, khi đọc cầnchú thể hiện sinh động và chính xác. Cụ thể,trong truyện ngắn này có những nhân vật chủ yếusau: Giọng người kể chuyện (về mặt nào đó có thể coi là giọng củatác giả): mỉa mai, châm biếm khi viết về nhân vật "quan lớn",xót thương khi miêu tả thảm cảnh mà dân chúng đang gặp phải. Giọng quan phụ mẫu: vừa hách dịch (khi sai bảo) vừa thờ ơ(khi nghe nói đến cảnh lũ lụt). Giọng nha lại, thầy đề: nịnh nọt, xun xoe,...3. Các hình thức đã được vận dụng trongtruyện Sống chết mặc bay :Hình thức ngôn ngữ Có KhôngNgôn ngữ tự sự XNgôn ngữ miêu tả XNgôn ngữ biểu cảm XNgôn ngữ người kể chuyện XNgôn ngữ nhân vật XNgôn ngữ độc thoại nội tâm XNgôn ngữ đối thoại X4.* Qua ngôn ngữ đối thoại của tên quan phủ, cóthể tháy hắn hiện lên với một nhân cách xấu xa, bỉổi. Đó là một tên quan vô trách nhiệm, tham lamvà tàn bạo. Từ đây cũng cần phải rút ra một nhậnđịnh rằng: trong tác phẩm tự sự ngôn ngữ có vaitrò vô cùng quan trọng trong việc hình thành nêntính cách của nhân vật.Trên đây chỉ là phần trích dẫn 10 trang đầu của tài liệu và có thế hiển thị lỗi font, bạn muốn xem đầyđủ tài liệu gốc thì ấn vào nút Tải về phía dưới.

0 Bình luận



Bạn cần đăng nhập mới có thể viết bình luận

Có thể bạn quan tâm




Nhận thông tin qua email


Cập nhật tài liệu hay và mới tại doc24.vn qua email



Hỗ trợ trực tuyến