Cộng đồng chia sẻ tri thức Doc24.vn

SỨ MỆNH CỦA NHÀ VĂN LÀ ĐI TÌM CHÂN THIỆN MĨ

Gửi bởi: Nguyễn Thị Vân vào ngày 2019-05-08 09:50:05 || Kiểu file: DOCX Lượt xem: 256 | Lượt Download: 1 | File size: 0.019679 Mb

Nội dung tài liệu Tải xuống


Link tài liệu:
Tải xuống

Các tài liệu liên quan

Thông tin tài liệu

SỨ MỆNH CỦA NHÀ VĂN LÀ ĐI TÌM CHÂN – THIỆN - MĨ
Mỗi nghệ sĩ có thể đến với văn chương và cuộc đời bằng con đường riêng của mình.
Nhưng… tư duy nghệ thuật dù có đổi mới đến đâu đi nữa thì cũng không thể vượt ra ngoài
các quy luật của chân thiện mĩ, quy luật nhân bản. Nhà văn chân chính có s ứ m ệnh kh ơi
nguồn cho dòng sông văn học đổ ra đại dương nhân bản mênh mông.
(Lã Nguyên, Nguyễn Minh Châu và những trăn trở trong đổi mới tư duy nghệ
thuật/ Nguyễn Minh Châu – về tác gia và tác phẩm; NXB GD; Hà Nội; 2007; trang 395)
Anh (chị) hiểu nhận định trên như thế nào? Làm sáng tỏ qua truyện ngắn “Hai đứa trẻ”
của Thạch Lam và “Chí Phèo” của Nam Cao.
HƯỚNG DẪN
Giải thích:
Mỗi nghệ sĩ… riêng mình
Câu nói đề cập đến cách tiếp cận, cắt nghĩa, lí giải đời sống bằng văn chương của mỗi
người nghệ sĩ: mỗi người có con đường của riêng mình. Vì sao?
+ Vì đời sống là đối tượng khám phá của nghệ thuật, của văn chương. Cuộc đ ời là n ơi
xuất phát của văn học.
+ Đứng trước hiện thực cuộc sống phong phú, mỗi nhà nghệ sĩ có những cảm xúc, suy
ngẫm, lí giải khác nhau, lựa chọn những mảng đề tài khác nhau, cách x ử lí đ ề tài khác
nhau để đặt ra những vấn đề khác nhau. Và đó là con đường riêng họ tạo ra cho mình. Đó
cũng là yêu cầu xuất phát từ đặc trưng của VHNT: lĩnh vực của s ự sáng t ạo. Đó cũng là
lương tâm, là trách nhiệm của mỗi người nghệ sĩ. Nam Cao tâm niệm: “Văn chương
không cần những người thợ khéo tay…”.
Nếu không tạo ra con đường riêng của mình thì sao? Tác phẩm của họ s ẽ tr ở thành s ự sao
chép, sẽ chết, sẽ dẫm lên vết chân của người đi trước. Nghĩa là nó sẽ chẳng mang đến
chút gì mới lạ cho văn chương.
Tác dụng: Tạo ra con đường riêng của mình người nghệ sĩ sẽ tạo ra sự đa dạng trong sáng
tạo nghệ thuật, khẳng định sức sống của mỗi tác phẩm, vị trí, phong cách của nhà văn, cái
lí để nhà văn đứng được với cuộc đời.
Có thể lấy ví dụ: Cùng một đề tài, cách xử lí khác nhau ở các nhà văn.
Tư duy …. quy luật chân thiện mĩ, quy luật nhân b ản Đây là vấn đề đổi mới tư duy
nghệ thuật – một vấn đề đặt ra như một nhu cầu bức thiết, s ống còn c ủa ngh ệ thu ật. Nhà
văn luôn phải tự làm mới mình góp phần đổi mới nghệ thuật. Đổi mới cái gì? Đ ổi m ới đ ề
tài, chủ đề, cảm hứng, văn phong… Quan trọng là đổi mới tư duy, cách nhìn nhận c ủa nhà
văn trước cuộc đời.
Nhưng mọi sự đổi mới đều không vượt ra ngoài quy luật chân, thi ện, mĩ. Cái chân, cái
thiện, cái mĩ, cái nhân bản vẫn là cái đích hướng đến của mọi khám phá, sáng tạo nghệ
thuật. Quy luật chân thiện mĩ, nhân bản giống như sợi dây neo giữ, là gi ới h ạn mà bán
kính sáng tạo nhà văn quay chiều nào cũng không thể vượt qua. Nói cách khác, nó cũng là
một tâm điểm của mọi khám phá sáng tạo nghệ thuật.
Văn học sở dĩ là nhu cầu, là món ăn tinh thần không thể thiếu của con ng ười, vì nó là lĩnh
vực đáp ứng nhu cầu sống của con người. Văn học có nhiều chức năng (nh ận th ức, giáo
dục, thẩm mĩ, dự báo, giải trí…); có nhiều quan niệm cổ kim đông tây, nh ưng đi ểm giao
thoa gặp gỡ vẫn cứ là cái chân – thiện – mĩ, những vấn đề mang tính nhân b ản nhân văn
của đời sống con người. Cái chân, là muốn nói đến chức năng nhận th ức c ủa văn h ọc; văn
học phải chân thực. Cái thiện là nói đến chức năng giáo dục, cảm hóa của văn học. Cái mĩ,
là nói đến chức năng thẩm mĩ, chức năng cơ bản nhất, chất keo kết dính các chức năng
1

khác. Khi đạt tới chân thiện mĩ là văn học đạt tới chiều sâu nhân bản, h ướng v ề con
người, vì con người.
Sứ mệnh nhà văn chân chính… đại dương nhân bản mênh mông Đây là vấn đề trăn trở
của nhiều cây viết. Chữ dùng có thể khác nhau, nhưng thực chất vẫn là một. Thạch Lam,
Nam Cao, Nguyễn Tuân và nhiều nhà văn khác có những phát biểu v ề vấn đ ề này. Đó là
vấn đề cái tâm của người cầm bút. Ở đây người nói đặt vấn đề: “kh ơi ngu ồn dòng sông
văn học đổ ra đại dương nhân bản mênh mông” – ý tưởng độc đáo. Mọi dòng sông đều
đổ về biển rộng, cũng như mọi khám phá sáng tạo đều có đích hướng về, những v ấn đ ề
thuộc về con người, nhân sinh, nhân bản. Bởi lẽ, con người là một trung tâm khám phá
của văn học nghệ thuật. Văn học có thể viết về mọi vấn đề của đời sống, mọi hình thức
sáng tạo, nhưng đều hướng tới là để đặt ra và cắt nghĩa những vấn đ ề c ủa nhân sinh. Văn
học chân chính phải là thứ văn chương vị đời, nhà văn chân chính phải là nhà văn vì con
người, tác phẩm mới đạt tới tầm nhân bản.
Chứng minh qua một vài tác phẩm
– Cách đến với cuộc sống của Thạch Lam qua truyện “Hai đứa trẻ”: Chuyện m ột ph ố
huyện buồn, những đứa trẻ nghèo với tâm hồn nhân ái, giàu mơ ước. Qua đó nhà văn đ ặt
ra nhiều vấn đề sâu sắc mang tính nhân văn, nhân bản: vấn đề khát vọng sống của con
người; vấn đề quyền được sống của trẻ em; vấn đề số phận con người và khát vọng đổi
thay cuộc sống… Tác phẩm lấp lánh tư tưởng nhân văn theo cách viết của Thạch Lam
– Cách đến với cuộc sống của Nam Cao qua truyện “Chí Phèo”: Chuyện v ề s ố ph ận bi
thảm của người nông dân, về khát vọng lương thiện của con người – qu ỷ d ữ. Dù đến
muộn trên văn đàn, nhưng Nam Cao vẫn tạo được dấu ấn sâu đ ậm trong lòng b ạn đ ọc
chính nhờ hướng khám phá và phát hiện đời sống của riêng mình. Chí Phèo s ở dĩ tr ở nên
bất hủ chính nhờ tài năng và tâm huyết cũng như phong cách của Nam Cao.
– Cả hai tác phẩm đều chạm tới vấn đề mang tính nhân văn, nhân bản: khám phá v ẻ đ ẹp
con người, chất người, tức là đạt tới chân thiện mĩ… Tuy nhiên mỗi tác giả trong mỗi tác
phẩm lại có những khám phá nghệ thuật riêng, hướng đi riêng; làm nên giá trị riêng cho
mỗi tác phẩm và khẳng định vị trí của mỗi nhà văn trong nền văn học
Kết luận: khẳng định vai trò của hướng đi riêng trong khám phá sáng tạo; đặc biệt là cái
đích muôn đời của văn chương.

2
2020-09-25 16:59:11