Cộng đồng chia sẻ tri thức Doc24.vn

Soạn bài Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

Gửi bởi: Nguyễn Thị Ngọc vào ngày 2020-01-02 07:00:21

Mục lục
* * * * *
Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống
Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

I. TÌM HIỂU BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi.

BỆNH LỀ MỀ

          Trong đời sống hiện nay có một hiện tượng khá phổ biến, mọi người đều thấy, nhưng thường bỏ qua. Đó là bệnh lề mề mà coi thường giờ giấc là một biểu hiện. Cuộc họp ấn định vào lúc 8 giờ sáng mà 9 giờ mới có người đến. Giấy mời hội thảo ghi 14 giờ mọi người mới có mặt. Hiện tượng này xuất hiện trong nhiều cơ quan, đoàn thể, trở thành một bệnh khó chữa.

          Những người lề mề ấy, khi ra sân bay, lên tàu hòa, đi nhà hát chắc là không dám đến muộn, bởi đến muộn là có hại ngay đến quyền lợi thiết thân của họ. Nhưng đi họp, hội thảo là việc chung, có đến muộn cũng không thiệt gì. Thế là hết chậm lần này đến chậm lần khác, và bệnh lề mề không sửa được.

          Bệnh lề mề suy cho cùng là do một số người thiếu tự trọng và chưa biết tôn trọng người khác tạo ra. Họ chỉ quý thời gian của mình mà không tôn trọng thời gian của người khác. Họ không coi mình là người có trách nhiệm đối với công việc chung của mọi người.

          Bệnh lề mề gây hại cho tập thể. Đi họp muộn, nhiều vấn đề không được bàn bạc thấu đáo, hoặc khi cần lại phải kéo dài thời gian. Bệnh lề mề gây hại cho những người biết tôn trọng giờ giấc. Ai đến đúng giờ lại cứ phải đợi người đến muộn. Bệnh lề mề còn tạo ra tập quán không tốt: Muốn người dự đến đúng giờ như mong muốn, giấy mời thường phải ghi giờ khai mạc sớm hơn 30 phút hay 1 giờ!

          Cuộc sống văn minh hiện đại đòi hỏi mọi người phải tôn trọng lẫn nhau và hợp tác với nhau. Những cuộc họp không thật cần thiết thì không nên tổ chức. Nhưng những cuộc hợp không thật cần thiết thì không nên tổ chức. Nhưng những cuộc họp cần thiết thì mọi người cần tự giác tham dự đúng giờ. Làm việc đúng giờ là tác phong của người có văn hóa.                                                                                           (Phương Thảo)

a.

- Trong văn bản trên, tác giả bàn luận về bệnh lề mề - là bệnh coi thường giờ giấc của nhiều người khi thực hiện những công việc chung. Biểu hiện như sau

+ Trễ giờ ở các cuộc họp, các cuộc hội thảo.

+ Quý thời gian của mình chứ không tôn trọng thời gian của kẻ khác.

+ Tạo ra tập quán xấu các giấy mời phải ghi sớm.

- Tác giả đã quan tâm tới bệnh lề mề rất nhiều góc độ khác nhau. Có nêu sự kiện và có phát biểu suy nghĩ về sự việc đó.

b. Nguyên nhân chính gây nên bệnh lề mề là:

- Không biết quý trong thời gian trong các cơ quan, đoàn thể.

- Không coi mình là người có trách nhiệm đối với việc chung của mọi người.

c.

- Tác hại:

+ Thành thói quen, khó thay đổi.

+ Không biết tự trọng, ích kỉ.

+ Gây hại cho tập thể.

- Sự phân tích của tác giả về các tác hại của bệnh lề mề rất ngắn gọn, mạch lạc và có sức thuyết phục cao.

Chẳng hạn:

+ Nêu ý khái quát: Bệnh lề mề do thiếu tự trọng, thiếu tôn trọng người khác;

+ Triển khai cụ thể hơn: Họ quý thời gian của mình mà không tôn trọng thời gian của người khác;

+ Suy ra kết luận: Họ không có trách nhiệm với việc chung.

d.

- Dàn ý:

+ Mở bài: Giới thiệu sự kiện, hiện tượng có vấn đề cần nghị luận.

+ Thân bài: Phân tích các mặt, liên hệ thực tế, đánh giá nhận định.

+ Kết bài: Kết luận, khẳng định, phủ định, lời khuyên,

- Bài làm cần lựa chọn góc độ riêng để phân tích, nhận định đưa ra ý kiến có suy nghĩ và cảm thụ riêng của người viết.

GHI NHỚ

- Nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống xã hội là bàn về một sự việc, hiện tượng có ý nghĩa đối với xã hội, đáng khen, đáng chê hay có vấn đề đáng suy nghĩ.

- Yêu cầu về nội dung của bài nghị luận này là phải nêu rõ được sự việc hiện tượng có vấn đề, phân tích mặt sai, mặt đúng, mặt lợi, mặt hại của nó; chỉ ra nguyên nhân và bày tỏ thái độ, ý kiến nhận định của người viết.

- Về hình thức, bài viết phải có bố cục mạch lạc; có luận điểm rõ ràng, luận cứ xác định, phép lập luận phù hợp, lời văn chính xác, sống động.

II. LUYỆN TẬP

Bài 1. Thảo luận: Hãy nêu các sự việc, hiện tượng tốt, đáng biểu dương của các bạn, trong nhà trường, ngoài xã hội. Trao đổi xem sự việc, hiện tượng nào đáng để viết một bài nghị luận xã hội và sự việc, hiện tượng nào thì không cần viết.

Trả lời

- Các sự việc hiện tượng tốt đáng biểu dương của học sinh trong nhà trường, ngoài xã hội như: Phấn đấu vượt khó, đoàn kết giúp bạn trong học tập, giúp đỡ người neo đơn, tàn tật, giúp đỡ nạn nhân chất độc màu da cam, hiếu thảo phụng dưỡng cha mẹ ...

- Mỗi đề đều yêu cầu học sinh phân tích sự việc, hiện tượng và nêu suy nghĩ riêng của người viết bài.

Bài 2. Một cuộc điều tra 2 000 thanh niên nam ở Hà Nội năm 1981 cho thấy: từ 11 đến 15 tuổi: 25% các em đã hút thuốc lá; từ 16 đến 20 tuổi: 52%; trên 20 tuổi: 80%. Tỉ lệ này ngang với các nước châu âu. Trong số các em hút thuốc lá, có đến 80% lâu lâu có triệu chứng như ho hen, khạc đờm, đau ngực, còn trong số những em không hút chỉ có không đến 1% có các triệu chứng ấy (theo Nguyễn Khắc Viện).

     Hãy cho biết đây có phải là hiện tượng đáng viết một bài nghị luận không. Vì sao?

Trả lời

- Đây là hiện tượng xấu của thanh niên: những thói quen hút thuốc lá đã trở thành tệ nạn gây hao tốn tiền bạc, tổn hại sức khỏe, thật đáng viết một bài nghị luận về vấn đề này, có thể lấy nhan đề là bàn bạc về bệnh nghiện thuốc lá.

Lượt xem: 265