Cộng đồng chia sẻ tri thức Doc24.vn

Soạn bài Lão Hạc (Nam Cao)

Gửi bởi: Nguyễn Thị Ngọc vào ngày 2019-12-30 08:15:11

Mục lục
* * * * *

GHI NHỚ

- Nam Cao là cây bút hiện thực xuất sắc của nền văn học hiện đại Việt Nam.

- Truyện ngắn Lão Hạc đã thể hiện một cách chân thực, cảm động số phận đau thương của người nông dân trong xã hội cũ và phẩm chất cao quý tiềm tàng của họ. Đồng thời, truyện còn cho thấy tấm lòng yêu thương, trân trọng đối với người nông dân và tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà văn Nam Cao, đặc biệt trong việc miêu tả tâm lí nhân vật và cách kể chuyện.

Lão Hạc (Nam Cao)
Lão Hạc (Nam Cao)

HƯỚNG DẪN ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

Câu 1.

- Tình cảm của lão Hạc dành cho cậu Vàng:

+ Trân trọng gọi con chó là cậu Vàng.

+ Làm bạn với cậu Vàng để khuây khỏa.

+ Đối xử với cậu Vàng như đối xử với con cháu: cho ăn trong bát, gắp thức ăn cho, chửi yêu, cưng nựng…

- Tình thế khốn cùng buộc lão Hạc phải bán cậu Vàng:

+ Sau trận ốm cộng với cơn bão đi qua tình cảnh của lão Hạc "đói deo đói dắt".

+ Năm đó làng mất tấm vé sợi, đàn bà con gái đều tranh nhau đi làm thuê cả.

- Diễn biến tâm lý sau khi bán cậu Vàng.

+ Cố làm ra vui vẻ, nhưng "đôi mắt ầng ậng nước", "mếu máo như con nít".

+ Lão Hạc đau đớn, dằn vặt vì quá thương cậu Vàng và cảm thấy tội lỗi, tệ bạc khi lừa một con chó.

=> Lão Hạc là người hiền lành, sống tình nghĩa nên lão cảm thấy đau xót, dằn vặt lương tâm khi bán cậu Vàng.

Câu 2.

- Nguyên nhân cái chết của lão Hạc:

+ Do tình cảnh túng quẫn: đói deo dắt, nghèo khổ, bần cùng.

+ Lão không thể ăn phạm vào số tiền dành cho con.

+ Lão chọn cái chết để giải thoát số kiếp và bảo toàn số tiền cho con.

- Lão Hạc thu xếp nhờ "ông giáo" sau đó tìm đến cái chết chứng tỏ:

+ Lão là người có lòng tự trọng, biết lo xa.

+ Lão không chấp nhận việc làm bất lương, không nhận sự giúp đỡ.

+ Lão coi trọng nhân phẩm, danh dự hơn cả mạng sống.

Câu 3.

- Khi nghe chuyện lão Hạc muốn bán chó thì dửng dưng, thờ ơ.

- Khi lão Hạc khóc vì bán chó thì cảm thông, chia sẻ "muốn ôm choàng lấy lão mà khóc", muốn giúp đỡ.

- Khi nghe Binh Tư kể lão Hạc xin bả chó: nghi ngờ, thoáng buồn.

- Khi chứng kiến cái chết của lão Hạc thì kính trọng nhân cách, tấm lòng của lão.

= > "Ông giáo" trở thành người bạn tâm giao của lão Hạc, ông hiểu sâu sắc và đồng cảm, kính trọng lão Hạc.

Câu 4.

- Khi nghe Binh Tư nói, nhân vật "tôi" bất ngờ, hoài nghi, cảm thấy thất vọng.

+ Nhân vật "tôi" nhanh chóng cảm thấy chán ngán: người trung thực, nhân nghĩa như lão Hạc lại "nối gót" Binh Tư.

+ Buồn vì cái đói nghèo có thể làm tha hóa nhân cách con người (cái đói nghèo có thể biến lão Hạc trở nên tha hóa như Binh Tư)

- Sau đó chứng kiến cái chết dữ dội của lão Hạc, ông giáo lại thấy buồn ở khía cạnh khác.

+ Hóa giải được hoài nghi trong lòng nhưng lại thấy buồn.

+ Xót xa vì người sống tử tế và nhân hậu, trung thực như lão Hạc phải chọn cái chết đau đớn, dữ dội.

Câu 5.

- Cái hay, hấp dẫn ở truyện nằm ở việc miêu tả tâm lý nhân vật và cách kể chuyện.

   • Diễn biến tâm lý của lão Hạc xung quanh chuyện bán chó

   • Sự thay đổi thái độ, tình cảm của ông giáo: dửng dưng đến cảm thông, chia sẻ, kính trọng

- Cả hai nhân vật đều có vẻ đẹp của nhân cách, phẩm giá dù họ có nỗi khổ riêng

   • Lão Hạc giàu tình thương, lòng tự trọng, trung thực

   • Ông giáo tử tế, biết chia sẻ, đồng cảm.

- Nhân vật "tôi" kể, dẫn dắt câu chuyện nhưng lại nhập vai vào các nhân vật khác nên tác phẩm có nhiều giọng điệu chứ không đơn điệu.

Câu 6.

- Đây là phát hiện sâu sắc mang tính triết lý:

   • Phải thực sự am hiểu, trân trọng con người, khám phá những nét tốt đẹp của con người.

   • Con người chỉ bị những đau khổ che lấp đi bản tính tốt đẹp, cần phải "cố tìm hiểu".

   • Cần đặt mình vào hoàn cảnh, vị trí của người khác để hiểu, cảm thông, chấp nhận họ.

- Là cách ứng xử nhân hậu, tình nghĩa xuất phát từ tinh thần yêu thương con người.

   • Tránh những mâu thuẫn bằng sự thấu hiểu và vị tha.

Câu 7.

- Cuộc sống của người nông dân trước cách mạng tháng Tám:

   • Bị bóc lột, bần cùng hóa, đói nghèo, thiếu thốn.

   • Họ sống khổ cực trong làng quê.

   • Cuộc sống eo hẹp dần tới kiệt quệ, bế tắc.

- Họ có những phẩm chất đáng quý.

   • Trong sạch, lương thiện , giàu tình yêu thương.

   • Họ sẵn sàng chết, phản kháng lại để giữ phẩm giá cao quý của mình.

   • Trong người nông dân luôn tiềm tàng sức mạnh của tình cảm, có thể phản kháng lại những bất công.

Lượt xem: 242