Cộng đồng chia sẻ tri thức Doc24.vn

Sáng kiến kinh nghiệm - Một số biện pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh Tiểu học

30643531316631613262383461653536383632366364626363373461363564653637643437646233383966353166323636376165306466643166333237633437
Gửi bởi: đề thi thử vào 01:51 PM ngày 25-07-2016 || Kiểu file: DOC Lượt xem: 3379 | Lượt Download: 76 | File size: 0 Mb

Nội dung tài liệu Tải xuống


Link tài liệu:
Tải xuống

Các tài liệu liên quan

Thông tin tài liệu

Doc24.vnPHẦN A. ĐẶT VẤN ĐỀTrong thực tế hiện nay việc rèn kĩ năng sống của các em trường tiểu họccòn thấp và nhiều hạn chế. Việc rèn kĩ năng sống cho học sinh chưa có nétchuyển biến, nguyên do chính là trong tư tưởng giáo viên, phụ huynh chỉ chútrọng đến việc dạy kiến thức, việc rèn kĩ năng sống cho học sinh còn chiếu lệ,giáo viên luôn chú trọng đến việc đọc tốt, làm tính tốt …Ở bậc tiểu học các môn học nhằm cung cấp cho học sinh những tri thứcsơ đẳng về các chuẩn mực hành vi xã hội chủ nghĩa gắn với những kinh nghiệmđạo đức, để từ đó giúp học sinh hình thành kĩ năng sống, biết phân biệt đúng sailàm theo cái đúng, ủng hộ cái đúng, đấu tranh với những biểu hiện sai trái, xấuxa, nhắc nhở các em hành động theo chuẩn mực đạo đức và thói quen đạo đứcchính vì vậy tôi quyết định chọn đề tài Một số biện pháp rèn kĩ năng sống chohọc sinh Tiểu học”. Vì èn kĩ năng sống bậc tiểu học là một nhiệm vụ quantrọng mà người người làm công tác giáo dục cần quan tâm.Doc24.vnPHẦN B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀI. sở lí luận :Kĩ năng sống là những kĩ năng tâm lý xã hội cơ bản giúp cho cá nhântồn tại và thích ứng trong cuộc sống, giúp cho cá nhân vững vàng trước cuộcsống có nhiều thách thức nhưng cũng nhiều cơ hội trong thực tại… Kĩ năngsống đơn giản là tất cả điều cần thiết mà chúng ta phải biết để có được khả năngthích ứng với những thay đổi diễn ra hằng ngày trong cuộc sống.Nghiên cứu gần đây về sự phát triển của não trẻ cho thấy rằng khả nănggiao tiếp với mọi người, khả năng biết tự kiểm soát, thể hiện các cảm giác củamình, biết cách ứng xử phù hợp với các yêu cầu, biết giải quyết các vấn đề cơbản một cách tự lập có những ảnh hưởng rất quan trọng đối với kết quả học tậpcủa trẻ tại trường. II. sở thực iễn :Ở Việt am, từ năm học 2008-2009, Bộ Giáo dục Đào tạo đã phát độngphong trào “Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực”, với yêu cầutăng cường sự tham gia một cách hứng thú của học sinh trong các hoạt độnggiáo dục trong nhà trường và tại cộng đồng với thái độ tự giác, chủ động và ýthức sáng tạo. Trong năm nội dung thực hiện có nội dung tổ chức trò chơi dângian cho học sinh đó cũng chính là rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh.Đối với giáo viên tiểu học thường tập trung lo lắng cho những em cónhững vấn đề về hành vi và khả năng tập trung trong những lớp đầu tiên (lớp )trẻ đến trường. Đơn giản là vì những học sinh này thường không có khả năngchờ đến lượt, không biết chú lắng nghe và làm việc theo nhóm, điều này làmcho HS không thể tập trung lĩnh hội những điều giáo viên dạy Vì vậy, giáo viênphải tốn rất nhiều thời gian đầu tư để giúp HS có được những năng sống cơbản trường Tiểu học .Doc24.vnTrong quá trình rèn năng sống cho trẻ nhằm thực hiện nội dung phongtrào “Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực”, tôi đã gặp nhữngthuận lợi và khó khăn sau:1. Thuận lợi:Bộ Giáo dục Đào tạo đã phát động phong trào “Xây dựng trường họcthân thiện-học sinh tích cực” với những kế hoạch nhất quán từ trung ương đếnđịa phương, Phòng giáo dục Đào tạo cũng đã có kế hoạch từng năm học vớinhững biện pháp cụ thể để rèn kỹ năng sống cho học sinh một cách chung nhấtcho các bậc học, đây chính là những định hướng giúp giáo viên thực hiện như:Rèn luyện kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống, thói quenvà kỹ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm; rèn luyện sức khỏe và thức bảo vệsức khỏe, kĩ năng phòng, chống tai nạn giao thông, đuối nước và các tai nạnthương tích khác; rèn luyện kĩ năng ứng xử văn hóa, chung sống hòa bình,phòng ngừa bạo lực và các tệ nạn xã hội.Trong thực tế năm học 2012 2013, với yêu cầu sử dụng công nghệ thôngtin đổi mới hình thức ph ươ ng pháp dạy học, giáo viên thường lãng quên các tròchơi dân gian, ngại đưa vào kế hoạch, thậm chí không có thời gian cho trẻ vuich i. Tôi đã có biện pháp đề ra kế hoạch, tổ chức cho các em chơi những tròchơi dân gian. Vì thế, năm học 2012-2013, khi có chỉ đạo thực hiện nội dungtăng cường tổ chức các trò chơi dân gian cho học sinh, tôi đã có sự chuẩn bị vềmặt nhận thức của giáo viên, có sẵn dụng cụ, các bộ cờ dân gian cho trẻ chơi. 2. Khó khăn Về phía các bậc cha mẹ các em luôn nóng vội trong việc dạy con; họ chỉchú trọng đến việc con mình về nhà mà chưa biết đọc, viết chữ, hoặc ch biếtlàm toán thì lo lắng một cách thái quá! Đồng thời lại chiều chuộng, cung phụngcon cái khiến trẻ không có kĩ năng tự phục vụ, chỉ chú đến khâu dạy, khôngchú đến con mình ăn, uống như thế nào, trẻ có biết sử dụng những đồ dùng,vật dụng trong ăn uống hay không? Và vì sao chúng ta cần những đồ dùng, vậtdụng đó? Những đồ dùng đó để làm gì?Doc24.vnĐối với giáo viên Phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” tập trungnhiều nội dung chung cho các bậc học. Tuy chưa nắm hết về nội dung phải dạytrẻ theo từng khối lớp, những kĩ năng sống cơ bản nào, chưa biết vận dụng từnhững kế hoạch định hướng chung để rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh. Mặc dù có nhiều kinh nghiệm nhưng việc đổi mới phương pháp giảngdạy nhằm khuyến khích sự chuyên cần, tích cực, chủ động, sáng tạo và thứcvươn lên, rèn luyện khả năng tự học của học sinh còn gặp nhiều khó khăn Từ cơ sở và thực tiễn trong quá trình giáo dục rèn kĩ năng sống cho họcsinh bậc tiểu học tôi đã tìm ra một số biện pháp giúp giáo viên rèn kĩ năng sốngcho học sinh tiểu học có tính khả thi nhất.III. Các biện pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh 1./ Biện pháp nhận thức sâu sắc về việc dạy trẻ kĩ năng sống Đầu năm học, tôi học tập nghiên cứu chuyên đề rèn kĩ năng sống chohọc sinh tiểu học về thực trạng và giải pháp đơn vị trong việc rèn kĩ năngsống cho học sinh bậc học tiểu học do Bộ Giáo dục- Đào tạo phát động; qua đógiúp tôi hiểu được rằng chương trình học chính khoá thường cho trẻ tiếp xúc từtừ với các kiến thức văn hoá trong suốt năm học, còn thực tế trẻ sẽ học tốt nhấtkhi có được cách tiếp cận một cách cân bằng, biết cách phát triển các kĩ năngnhận thức, cảm xúc và xã hội. Vì thế, khi trẻ tiếp thu được những kĩ năng giaotiếp xã hội và các hành vi ứng xử cơ bản trong nhóm bạn, thì trẻ sẽ nhanh chóngsẵn sàng và có khả năng tập trung vào việc học văn hoá một cách tốt nhất. ./ Biện pháp xác định những kĩ năng sống cơ bản cần dạy trẻ ở lứatuổi tiểu học Đối với tâm sinh lý trẻ em bậc tiểu học thì có nhiều kĩ năng quan trọngmà trẻ cần phải biết trước khi tập trung vào học văn hoá đặc biệt là trẻ em độtuổi lớp1. Thực tế kết quả của nhiều nghiên cứu đều cho thấy các kĩ năng quantrọng nhất trẻ phải học vào thời gian đầu của năm học chính là những kĩ năngsống như: sự hợp tác, tự kiểm soát, tính tự tin, tự lập, tò mò, khả năng thấu hiểuDoc24.vnvà giao tiếp. Việc xác định ợc các kĩ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi sẽ giúpgiáo viên lựa chọn đúng những nội dung trọng tâm để dạy trẻ 3./ Biện pháp cụ thể hóa nội dung của những kĩ năng cơ bản mà giáoviên cần dạy trẻ:Kĩ năng sống tự tin Một trong những kĩ năng đầu tiên mà giáo viên cầnchú tâm là phát triển sự tự tin, lòng tự trọng của trẻ. Nghĩa là giúp trẻ cảm nhậnđược mình là ai, cả về cá nhân cũng như trong mối quan hệ với những ngườikhác. Kĩ năng sống này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin trong mọi tình huống mọinơi. Kĩ năng sống hợp tác: Bằng các trò chơi, câu chuyện, bài hát giáo viêngiúp trẻ học cách cùng làm việc với bạn, ây là một công việc không nhỏ đối vớicác em học sinh lứa tuổi này. Khả năng hợp tác sẽ giúp các em biết cảm thôngvà cùng làm việc với các bạn. Kĩ năng thích tò mò, ham học hỏi, khả năng thấu hiểu: Đây là một trongnhững kĩ năng quan trọng nhất cần có các em vào giai đoạn này là sự khátkhao được học. Người giáo viên cần sử dụng nhiều tư liệu và tưởng khác nhauđể khơi gợi tính tò mò tự nhiên của các em. Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, cáccâu chuyện hoặc các hoạt động và tư liệu mang tính chất khác lạ thường khơigợi trí não nhiều hơn là những thứ có thể đoán trước được. Kĩ năng giao tiếp: Giáo viên cần dạy trẻ biết thể hiện bản thân và diễn đạtý tưởng của mình cho người khác hiểu, trẻ cần cảm nhận được vị trí, kiến thứccủa mình trong thế giới xung quanh nó. Đây là một kĩ năng cơ bản và khá quantrọng đối với trẻ. Nó có vị trí chính yếu khi so với tất cả các kĩ năng khác nhưđọc, viết, làm toán và nghiên cứu khoa học. Nếu các em cảm thấy thoải mái khinói về một tưởng hay chính kiến nào đó, các em sẽ trở nên dễ dàng học và sẽsẵn sàng tiếp nhận những suy nghĩ mới. Đây chính là yếu tố cần thiết để giúphọc sinh sẳn sàng học mọi thứ. Ngoài ra, nhà trường giáo viên cần dạy học sinh nghi thức văn hóa trongăn uống qua đó dạy các em kĩ năng lao động tự phục vụ, rèn tính tự lập như:Doc24.vnBiết tự rửa tay sạch sẽ trước khi ăn, chỉ ăn uống tại bàn ăn, biết cách sử dụngnhững đồ dùng, vật dụng trong ăn uống một cách đúng đắn, ăn uống gọn gàng,không rơi vãi, nhai nhỏ nhẹ không gây tiếng ồn, ngậm miệng khi nhai thức ăn,biết mời trước khi ăn, cảm ơn sau khi ăn, biết tự dọn, cất đúng chỗ bát, chén,thìa hoặc biết giúp người lớn dọn dẹp, ngồi ngay ngắn, không làm ảnh hưởngđến người xung quanh. 4./ Biện pháp xác định nhiệm vụ cơ bản và phân công trách nhiệmtrong việc dạy học sinh kĩ năng sốngGiáo viên có thể làm được gì để dạy kĩ năng sống cho trẻ?Cần tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyến khích sựchuyên cần, tích cực của học sinh cần phải biết khai thác phát huy năng khiếu,tiềm năng sáng tạo mỗi học sinh Vì mỗi học sinh là một nhân vật đặc biệt,phải giáo dục học sinh như thế nào để các em cảm thấy thoải mái trong mọitình huống của cuộc sống.Cần th ờng xuyên tổ chức các họat động giáo dục chăm sóc giáo dục cácem một cách thích hợp tuân theo một số quan điểm: Giúp các em phát triểnđồng đều các lĩnh vực: thể chất, ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm- xã hội và thẫmmĩ. Phát huy tính tích cực của các em, giúp các em hứng thú, chủ động khámphá tìm tòi, biết vận dụng vốn kiến thức, kĩ năng vào việc giải quyết các tinhhuống khác nhau. Cần giúp các em có được những mối liên kết mật thiết với những bạnkhác trong lớp, các em biết chia sẻ chăm sóc, trẻ cần phải học về cách hành xử,biết lắng nghe trình bày và diễn đạt được của mình khi vào trong các nhómhọc sinh khác nhau, giúp các em luôn cảm thấy tự tin khi tiếp nhận các thử tháchmới. Điều này liên quan tới việc các em có cảm thấy thoải mái, tự tin hay khôngđối với mọi người xung quanh, cũng như việc mọi người xung quanh chấp nhậnđứa học sinh đó như thế nào? Cần chuẩn bị cho học sinh sự tự tin, thoải máitrong mọi trường hợp nhất là trong việc ăn uống để chúng ta không phải xấu hổvì những hành vi không đẹp của các em.Doc24.vnThường xuyên liên hệ với phụ huynh để kịp thời nắm tình hình của cácem, trao đổi với phụ huynh những nội dung và biện pháp chăm sóc và giáo dụccác em tại nhà, bàn bạc cách giải quyết những khó khăn gặp phải.5./ Biện pháp giúp trẻ phát triển các kĩ năng sống qua việc tổ chức cáchoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh trong nhà trừơng Phối hợp với chính quyền nhà trường tổ chức các hoạt động văn nghệ, thểthao một cách thiết thực, khuyến khích sự tham gia chủ động, tự giác của họcsinh. Tổ chức các trò chơi dân gian và các hoạt động vui chơi giải trí tích cựckhác phù hợp với lứa tuổi của học sinh.Căn cứ vào nội dung trên, tôi đã xây dựng kế hoạch và thực hiện nhiềuhoạt động một cách thiết thực, khuyến khích sự tham gia chủ động, tự giác củatrẻ. Cụ thể như sau: Phát động học sinh làm đồ chơi dân gian; sưu tầm các bài hát, điệu múathể loại dân ca cho học sinh theo phù hợp theo từng lứa tuổi Năm học này, khi có chỉ đạo thực hiện nội dung tăng cường tổ chức cáctrò chơi dân gian và các hoạt động văn nghệ, vui chơi giải trí tích cực khác phùhợp với lứa tuổi của học sinh tiểu học Duy trì việc sinh hoạt ngoài giờ lên lớp theo chủ điểm để học sinh đượchọc được chơi. Phối hợp với Tổng phụ trách tổ chức các cuộc thi trò chơi dân gian trongdịp đầu xuân như: ăn quan Đập heo, Lò cò, Cướp cờ, hội thi Vai điệu tuổihồng, hội thi Vẽ những điều em mơ ước. Đồng thời hàng tuần vào tiết chào cờsáng thứ hai cho các em “Kể chuyện Bác Hồ”; Trò chơi Ai nhanh? Ai đúng? .6./ Biện pháp tạo môi trường thực hiện nhiệm vụ giáo dục trẻ kĩ năngsống Nhằm tạo môi trường giúp giáo viên và học sinh tăng cừơng đọc sách,tôi đã tham mưu với hiệu trưởng đã trang bị, sách thư viện, sách Bác Hồ, sáchLịch sử, và các loại sách trang trí đẹp với nhiều tên gọi khác nhau theo chủ đề:“tủ sách Bác Hồ”; “tủ sách lịch sử”; “câu đố vui”; “những con vật đáng yêu”;Doc24.vn“hoa trái bốn mùa”; …thiết kế phân chia nhiều ngăn để sách, truyện nhiều kíchcở, vừa tầm các em. IV. Kết quả và bài học kinh nghiệm1. Kết quả Từ những cố gắng nghiên cứu tài liệu, kinh nghiệm của bản thân, sự đồngthuận hợp tác của các bạn đồng nghiệp, sự ủng hộ tích cực của các bậc cha mẹđã giúp tôi đạt ợc một số kết quả trong việc dạy các kĩ năng sống bản thểhiện các kết quả sau:a./ Kết quả học sinh lớp tôi :100% học sinh đều được giáo viên tạo mọi điều kiện khuyến khích kh idậy tính tò mò, phát triển trí tưởng tượng, năng động, mạnh dạn, tự tin, 100%học sinh được rèn luyện khả năng sẵn sàng học tập trường phổ thông hiệu quảngày càng cao.90% học sinh có thói quen lao động tự phục vụ, được rèn luyện kĩ năng tựlập; kĩ năng nhận thức; kĩ năng vận động nhỏ, vận động tinh thông qua các hoạtđộng hàng ngày trong cuộc sống của học sinh; ngoài ra có 70% học sinh ợcrèn kĩ năng tự kiểm soát bản thân, phát triển óc sáng tạo, tính tự tin thông quacác hoạt động năng khiếu vẽ, thể dục và các môn học khác. 100% trẻ được rèn luyện kĩ năng xã hội; kĩ năng về cảm xúc, giao tiếp;chung sống hòa bình, và tuyệt đối không xảy ra bạo hành trẻ em tr ờng cũngnh gia đình.100 trẻ được giáo dục, chăm sóc nuôi dưỡng tốt, được bảo vệ sức khỏe,được bảo đảm an toàn, phòng bệnh, được theo dõi cân đo bằng biểu đồ pháttriển. 70% trẻ luôn có kết quả tốt trong học tập thông qua kết quả học tập cũngnhư bảng theo dõi mỗi lớp sau mỗi giai đoạn, qua kết quả kiểm tra đánh giáchất ợng sau mỗi chủ đề đối với từng học sinh đạt khá và tốt: Mạnh dạn tựtin: 90 %; kĩ năng hợp tác: c%; kĩ năng giao tiếp 92,3%; tự lập, tự phục vụ: 9Doc24.vn%; lễ phép: 100%; kĩ năng vệ sinh: 92 %; kĩ năng thích khám phá học hỏi 86%; kĩ năng tự kiểm soát bản thân: 90 Học sinh đi học đều hơn, đạt tỷ lệ chuyên cần đạt từ 9% trở lên và ít gặpkhó khăn khi đến lớp, có kĩ năng lao động tự phục vụ cho bản thân, biết thươngyêu bạn bè trong cùng một mái trường, biết giúp đỡ bạn cùng tiến.b./ Về phía giáo viên Giáo viên chịu khó gần gũi chuyện trò với học sinh, trả lời những câu hỏivụn vặt của các em, không la mắng, giải quyết hợp lý, công bằng với mọi tìnhhuống xảy ra giữa các em học sinh trong lớp.Trong giảng dạy, chú đến hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm nhiềuh n,Mạnh dạn, tự tin điều khiển các cuộc họp phụ huynh học sinh, biết tựchuẩn bị, phối hợp chặt chẽ, trao đổi thừ ng xuyên với cha mẹ các em.Hiệu quả lớn nhất là nhà trường đã huy động ợc sự tham gia của chamẹ các em, của các tổ chức, các lực lượng xã hội trong việc giáo dục văn hóa,truyền thống cho học sinh, đồng thời đây là những hội vàng dạy trẻ kỹ năngsống. 2. Bài học kinh nghiệm Với những kết quả đạt ợc, bản thân tôi chỉ muốn nêu lên những kinhnghiệm chung nhất do nghiên cứu tài liệu, do tích luỹ ợc trong suốt quá trìnhthời gian giảng dạy với mong muốn gửi các đồng nghiệp, cha mẹ trẻ nhữngthông điệp mang tính thuyết phục với một số điều cần làm và cần tránh nhằmgiúp các bạn đồng nghiệp, cha mẹ các em những điều bản để rèn kĩ năngsống như sau:a./ Một số điều người lớn cần làm giúp các em rèn luyện kĩ năng sống:Điều cần làm trước hết là người lớn phải là tấm gương sáng, yêu thương,tôn trọng, đối xử công bằng với trẻ và đảm bảo an toàn cho trẻ.Doc24.vnViệc học của trẻ nếu luôn đựơc ng ời lớn khuyến khích, chia sẻ thì trẻ sẽtự tin vào năng lực của bản thân và chúng thường hy vọng vào tương lai nhiềuhơn.Tham gia vào việc giáo dục của con cái không nên để tốn quá nhiều thờigian và cũng khộng cần tốn sức tập luyện, cha mẹ chỉ tốn ít thời gian khi cho cácem thấy cha mẹ rất coi trọng giá trị của việc giáo dục.Việc tham gia mức độnào không quan trọng nhưng thời gian đó thật đáng giá và đó là sự đầu tư cầnthiết cho tương lai của các em. b./ Một số điều ngừ lớn cần tránh khi dạy trẻ kĩ năng sống: Không hạ thấp các em: Cứ mỗi lần chúng ta nói những lời hạ thấp khảnăng các em là chúng ta đã phá vỡ những suy nghĩ tích cực về chính bản thâncủa học sinh. Không nên tạo cho các em thói quen kiêu ngạo nhưng cũng khôngnên nói những lời không hay đối với trẻ.Không doạ nạt: Người lớn cần nhớ rằng mỗi lần chúng ta doạ nạt là chúngta đã làm cho trẻ sợ hãi và căm giận người lớn. Sự đe doạ hoàn toàn có hại chođứa trẻ và sẽ không giúp cho hành vi của các em tốt hơn.Không bắt các em hứa hẹn: Vì sự hứa hẹn hoặc doạ nạt không có nghĩađối với em vì nếu các em cảm nhận được và cắn rứt vì không làm tròn lời hứathì các em sẽ phát triển cảm giác hối lỗi. Không nên yêu cầu các em phục tùng theo ng ời lớn ngay lập tức vì sựphục tùng một cách thái quá không có sự thoả thuận giữa các bên không tạo điềukiện phát triển tính tự lập các em.Không yêu cầu những điều không phù hợp với các em vì những yêu cầu ởcác em phải thực hiện một hành vi chín chắn mà các em chưa có khả năng hoặccác em phải làm các yêu cầu không mang tính thống nhất và liên tục trong việccho phép hoặc cấm đoán sẽ ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển tính nhậnthức của học sinh.Không nên nhồi nhét ợng kiến thức quá mức so với khả năng tiếp nhậncủa não bộ.Trên đây chỉ là phần trích dẫn 10 trang đầu của tài liệu và có thế hiển thị lỗi font, bạn muốn xem đầyđủ tài liệu gốc thì ấn vào nút Tải về phía dưới.