Cộng đồng chia sẻ tri thức Doc24.vn

Đề thi thử THPT Quốc gia năm 2016 môn Ngữ văn trường THPT Chuyên Khoa học tự nhiên (Lần 3) có đáp án

cad1d88acfccf0bbbf9bcba2f36712f7
Gửi bởi: levanmanh vào ngày 2016-03-24 17:30:43 || Kiểu file: DOC Lượt xem: 8253 | Lượt Download: 49 | File size: 0 Mb

Nội dung tài liệu Xem trước tài liệu

Link tài liệu:
Tải xuống

Các tài liệu liên quan

Thông tin tài liệu

Doc24.vnĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN TRƯỜNG THPT CHUYÊN ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA MÔN NGỮ VĂNLẦN NĂM 2015 2016Thời gian: 180 phútPhần I: Đọc hiểu (3,0 điểm) Đọc câu chuyện sau và trả lời các câu hỏi từ câu đến câu 3:Một lần đi thăm một thầy giáo lớn tuổi, trong lúc tranh luận vềquan điểm sống, một sinh viên đã nói: Sở dĩ có sự khác biệt là vì thế hệ các thầy sống trong những điềucũ là của một thế giới lạc hậu, ngày nay chúng em được tiếp xúc vớinhững thành tựu khoa học tiên tiến hơn nhiều, thế hệ các thầy đâucó mảy tính, không có internet, vệ tinh viễn thông và các thiết bịthông tin hiện đại như bây giờ... Người thầy giáo trả lời: Những phương tiện hiện đại giúp chúng ta nhưng không làm thayđổi chúng ta. Còn điểu em nói là đúng. Thời trẻ, những người nhưchúng tôi không có những thứ em vừa kể nhưng chúng tôi đã phátminh ra chúng và đào tạo nên những con người kế thừa và áp dụngchúng. Cậu sinh viên chợt cúi đầu, im lặng. (Dẫn theo Hạt giống tâm hồn và nghĩa cuộc sống, tập 5, NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh) Câu 1: Đặt nhan đề cho văn bản trên. (0,5 điểm) Câu 2: Theo cậu sinh viên, điều gì làm nên sự khác biệt về quanđiểm sống giữa thế hệ của cậu và thế hệ của người thầy giáo lớntuổi? (0,5 điểm) Câu 3: Hãy nêu quan điểm sống và sự lí giải của anh/chị sau khiđọc xong văn bản trên bằng một đoạn văn ngắn. (0,5 điểm) Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi từ câu đến câu 6: Ôi bóng người xưa đã khuất rồi Tròn đôi nấm đất trắng chân đồi Sống trong cát, chết vùi trong cát Những trái tìm như ngọc sáng ngờiDoc24.vnĐốt nén hương thơm, mát dạ Người Về đây vui chút mẹ Tơm ơi! Nắng tươi xóm ngói, tường vôi mớiPhấp phới buồm dong, nắng biển khơi(Mẹ Tơm Tố Hữu)Câu 4. Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên? (0,25điểm)Câu 5. Anh (chị) hãy nêu nội dung chính của đoạn thơ trên. (0,5điểm)Câu 6. Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong câu thơ“Sống trong cát,chết vùi trong cát/ Những trái tim như ngọc sáng ngời”.Phần II: Làm văn (7,0 điểm)Câu (3,0 điểm):Phải chăng lối sống thực dụng đang làm băng hoại đạo đức của conngười, đặc biệt là giới trẻ hiện nay?Viết một bài văn ngắn (khoảng 600 từ) trình bày suy nghĩ của anh(chị) về vấn đề trên.Câu (4,0 điểm):Anh (chị) hãy phân tích làm nổi bật vẻ đẹp sử thi của hình tượngnhân vật Tnú trong tác phẩm "Rừng xà nu" của Nguyễn TrungThành (Sách giáo khoa Ngữ văn 12, tập 2, NXB Giáo dục, 2008).--- HẾT ---Doc24.vnHƯỚNG DẪN LÀM BÀICâu 1: Đọc hiểuÝ 1: Học sinh có thể đặt nhan đề cho câu chuyện một cách phongphú nhưng cần làm nôi bật lên sự đối lập trong quan điểm sống củahai thế hệ.Có thể gợi một số nhan đề như sau: Đối thoại thế hệ; Trước kia vàbây giờ; ...Ý 2: Theo cậu sinh viên, điều làm nên sự khác biệt về quan điểmsống giữa hai thế hệ, thế hệ trẻ và thê hệ của người thầy giáo lớntuổi là do thời đại, hoàn cảnh sống.Ý 3: Qua câu chuyện trên, người thầy muốn cậu sinh viên hiểu rằngmặc dù thế hệ của ông không được sống trong thời đại có nhũngthành tựu khoa học tiên tiến như máy tính, internet, vệ tinh viễnthông và các thiết bị thông tin hiện đại khác... nhưng ông và nhữngngười cùng thế hệ đã đặt viên gạch khởi đầu và đào tạo nên nhũngcon người kế thừa và áp dụng những thành tựu đó. Thời đại màngười thầy giáo sống có thể là thời của những điều cũ kĩ, lạc hậunhưng chính họ đã kiến tạo nên thế giới văn minh mà cậu sinh viênđang sống. Học sinh bày tỏ sự đồng tình hoặc phản đối quan niệmtrên của người thầy giáo và giải thích cho câu trả lời của mình. Nộidung lí giải phải hợp lí, có sức thuyết phục.Ý 4: Hai khổ thơ có phương thức diễn đạt biểu cảm.Ý 5: Đoạn thơ được viết bằng niềm xúc động chân thành thể hiệnlòng biết ơn người mẹ đã nuôi giấu nhà thơ trong những ngàykháng chiến gian khổ. Từ cảm xúc cụ thể, đoạn thơ vươn lên tinhthần triết lí, đề cao đạo lí ân nghĩa “Uống nước nhớ nguồn” của dântộc.Ý 6: Suy nghĩ về nỗi đau thương, mất mát của con người, nhà thơdẫn dắt người đọc về lẽ sống, triết lí đời: “Sống trong cát... sángngời”. Con người sinh ra từ cát bụi, khi trở về giã từ cuộc sốngcũng hòa cùng cát bụi, trọn vẹn một vòng sinh tử, một kiếp nhânsinh. Dẫu cuộc đời những con người như mẹ Tơm chịu muôn vàn cơcực, gian lao, thử thách nhưng vẻ đẹp của chí, tâm hồn họ luôntỏa sáng. Câu thơ mang ấn tuợng đẹp đẽ, giàu nghĩa biểu tượngkết hợp hài hòa giữa nghệ thuật hoán dụ qua từ “Trái tim” và biệnpháp nghệ thuật so sánh “trái tim như ngọc sảng ngời”. đây, hìnhảnh “trái tim” là để thay thế cho con người, đề cao sức sống tinhthần bất diệt, còn sự so sánh trái tim như viên ngọc quý đã ngợi casự thánh thiện, tỏa sáng bền lâu, vĩnh hằng. Nhà thơ đã khẳng địnhDoc24.vnthật xúc động rằng: dù những người như mẹ Tơm có ra đi nhưngtâm hồn họ luôn bất tử, trở thành biểu tượng cho lý tưởng yêu nướcvà đức hy sinh cao cả của con người Việt Nam trong chiến tranh.Doc24.vnCâu II: Làm văn1. Phải chăng lối sống thực dụng đang làm băng hoại đạođức của con người, đặc biệt là giới trẻ hiện nay?Mở bài:- Lối sống thực dụng đang là vấn đề đáng báo động, lên án. Nókhông chỉ xuất hiện một bộ phận không nhỏ giới trẻ mà còn trởthành một vấn đề tiêu cực của nhiều đối tượng người trong xã hộihiện đại.Thân bài:Thế nào là lối sống thực dụng?- Lối sống thực dụng là lối sống coi nặng giá trị vật chất, chạy đuatheo những nhu cầu trước mắt, đặt lợi ích của bản thân lên trên tấtcả, gần với sự ích ki, trục lợi. Lổi sống thực dụng là một căn bệnhnguy hiềm có thể làm băng hoại đạo đức con người.Phân tích, vẩn đề:- Biểu hiện của lối sống thực dụng: sống buông thả, thờ ơ, hành xửthô bạo, vi phạm pháp luật nhà nước, coi trọng tiền bạc, xem nhẹnhững giá trị đạo đức, nhân cách, tâm hồn. Ví dụ: hiện tượng chọnnghề theo thị hiếu xã hội mà không theo sở thích, khả năng củabản thân; bạo ỉực trong học đường, sống thử và quan hệ tình dụctrước hôn nhân; bỏ bê học hành chơi game, đua xe, đua đòi hưởngthụ, hưởng lạc quá mức,....- Nguyên nhân của lối sống thực dụng: do thức của bản thân; domôi trường giáo dục còn chưa chú trọng đến đạo đức, nhân cách, kĩnăng sống; do gia đình thiếu sát sao, quan tâm; do xã hội chưa tổchức được những hoạt động hữu ích thu hút giới trẻ,...- Tác hại của lối sống thực dụng: Lối sống thực dụng sẽ làm tha hóacon người, khơi dậy những ham muốn bản năng, cơ hội, chạy theohưởng lạc, những lợi ích trực tiếp trước mắt, xa rời những mục tiêuphấn đấu. Trong quan hệ giữa người với người, những tình cảmlành mạnh bị thay thế bằng quan hệ vụ lợi, vật chất. Trong đờisống, họ vô trách nhiệm, bàng quan, vô cảm, không đấu tranhchống cái sai và cũng không ủng hộ cái đúng, cái tốt.- Làm thế nào loại trừ được lối sống thực dụng?: Sống phải có khátvọng, lí tưởng, có hoài bão, mục đích sống, động lực để phấn đấu.Nhất là tuổi trẻ phải biết biến ước mơ thành hành động cụ thể,năng động, dám nghĩ, dám làm, không uổng phí thời gian, loại bỏlối sống ích kỉ, vượt qua cám dỗ đời thường. Gia đình, nhà trườngDoc24.vnvà xã hội cần quan tâm hơn tới giáo dục tạo động lực phấn đấu vàthu hút, trọng dụng giới trẻ vào những việc làm có ích.Bài học nhận thức và hành động:- Cần đấu tranh với bản thân loại trừ lối sống thực dụng.- Có những hành động tích cực, chủ động để nắm bắt cơ hội, hướngtới tương lai của chính mình. Hội nhập với cuộc sống hiện đạinhưng không đánh mất những giá trị truyền thống tốt đẹp.Kết bài:- Khẳng định: Lối sống thực dụng cần lên án như một căn bệnhnguy hiểm của đời sống xã hội.2. Anh (chị) hãy phân tích làm nổi bật vẻ đẹp sử thi của hìnhtượng nhân vật Tnú trong tác phẩm "Rừng xà nu" củaNguyễn Trung Thành (Sách giáo khoa Ngữ văn 12, tập 2,NXB Giáo dục, 2008).Vài nét về tác giả, tác phẩm:- Nguyễn Trung Thành vốn là một chiến sĩ, một phóng viên. Đề tàisáng tác của ông: mảnh đất Tây Nguyên hoang dại, bí ẩn, cuộcsống chiến đấu anh dũng của nhân dân nơi đây. Phong cách nghệthuật: đậm chất sử thi và cảm hứng lãng mạn.- Tác phẩm: hoàn thành vào mùa hè năm 1965, đăng trên tạp chíVăn nghệ quân giải phóng miền Trung Trung Bộ, sau này được đưavào tập "Trên quê hương những anh hùng Điện Ngọc". Cảm hứngchủ đạo của tác phẩm: có áp bức có đấu tranh, chỉ có bạo lực cáchmạng mới là con đường sống duy nhất cho nhân dân miền Nam ViệtNam trong những năm kháng chiến chống Mĩ.Vẻ đẹp sử thi của hình tượng Tnú:Vẻ đẹp sử thi của nhân vật văn học nói chung:- Nhân vật sử thi là mẫu nhân vật anh hùng mang lí tưởng của thờiđại, số phận gắn với những sự kiện lớn của cộng đồng, kết tinhnhững phẩm chất tiêu biểu nhất của cộng đồng và lập nên nhữngchiến công hiển hách.- Nhân vật sử thi thường được khắc họa trong những bối cảnhkhông gian kì vĩ, cách trần thuật trang trọng; giọng điệu thiết tha,hùng tráng.Vẻ đẹp sử thi của hình tượng nhân vật Tnú:Nội dung hình tượng:Doc24.vn* Nhân vật mang tầm vóc của người anh hùng, rất điển hình chotính cách, sức mạnh và lí tưởng của nhân dân Tây Nguyên.- Tnú có một khí phách phi thường, một tinh thần chiến đấu quảcảm vô song:+ Ngay từ khi còn nhỏ, lúc Tnú và Mai làm giao liên dẫn đường chocán bộ, hai người được anh Quyết dạy cho cái chữ, học chữ thuaMai nhưng Tnú thể hiện một quyết tâm mạnh mẽ để đưa được chữvào đầu.+ Khi Tnú đối diện vớỉ kẻ thù, bị chúng khủng bố tỉnh thần, chúngchĩa súng và quát hỏi anh: “Cộng sản đâu?”, anh đã chỉ tay vàobụng trả lời khẳng khái: “Cộng sản đây.”, mặc dù sau câu nói ấylưng Tnú dọc ngang vết dao chém của giặc.+ Đi đường núi làm giao liên Tnú rất dũng cảm, Tnú tránh đi đườngmòn, qua sông cũng không thích lội chỗ nước êm mà thường lựachọn dòng nước xiết, có lần đi qua một thác sông bị kẻ thù phụckích Tnú nhanh chóng nuốt luôn cái thư anh Quyết gửi.+ Hình ảnh đôi bàn tay Tnú gây ấn tượng mạnh mẽ với người đọc.Đôi bàn tay ấy trước đây lành lặn đã từng cầm phấn học cái chữanh Quyết dạy, từng lấy đá ghè vào đầu như để tự trừng phạt mình,là bàn tay nghĩa tình rưng rưng nắm lấy tay Mai, nhưng dữ dội nhấtlà khi đôi bàn tay bị giặc đốt, mười đầu ngón tay là mười ngọn đuốcbùng lên lửa căm thù.- Tnú trung thành tuyệt đối và có niềm tin sắt đá vào chân lí cáchmạng: Khi Tnú bị kẻ thù thiêu đốt ngón tay, ngọn lửa dữ dội nhưcào xé gan ruột và cả hệ thần kinh của anh: "Máu anh mặn chát ởđầu lưỡi, răng anh cắn nát môi anh rồi”. Trong bi kịch ấy Tnúkhông hề kêu van nửa lời vì anh luôn tâm niệm lời dạy của anhQuyết: “Người cộng sản không thèm kêu van”. Lòng trung thànhvói cách mạng của Tnú còn hòa cùng niềm tin lớn lao như trong lờicụ Mết: “Đảng còn, núi nước này còn”.- Tnú có một tình yêu lớn lao, sâu sắc với gia đình, quê hương xứ sởvà một lòng căm thù giặc mãnh liệt:+ Thuở thiếu thời, Tnú là người bạn nghĩa tình của Mai, lớn lên làngười yêu chung thủy của Mai, sau này là người chồng, người chađầy trách nhiệm với gia đình. Khi chứng kiến giặc tàn sát Mai vàđứa con nhỏ, mặc dù tay không tấc sắt, Tnú vẫn xông vào chốngtrả. Vậy sức mạnh nào đã thôi thúc Tnú để anh bất chấp cả hiểmnguy, lao vào kẻ thù như một con hổ xám? Động lực ghê gớm ấyxuất phát từ tình yêu thương vợ con tha thiết.Doc24.vn+ Tnú còn rất nghĩa tình với buôn làng Xô Man, anh yêu mảnh đấtquê hương, yêu những cánh rừng xà nu, con đường, dòng suối; vìquê hương mà anh lên đường chiến đấu.+ Lòng căm thù Tnú cũng dữ dội và quyết liệt. Trong anh tích tụba mối thù lớn: mối thù của bản thân, của gia đình, và của cả buônlàng Xô Man. Lưng Tnú dọc ngang vết dao chém, mười ngón tay bịđốt, đó là chứng tích tội ác kẻ thù mà anh phải mang thẹo suốt đòi;vợ con anh chết thảm khốc dưới trận mưa gậy sắt; còn dân làng XôMan bị kẻ thù tàn sát, chúng treo cổ anh Xút lên cây vả đầu làng,chặt đầu bà Nhan treo đầu mũi súng để răn đe. Vì thế, dù chỉ cònđôi bàn tay thương phế nhưng Tnú vẫn đi truy lùng giặc để trả thù,kết thúc thiên truyện, anh đã dùng bàn tay quả báo bóp chết thằngchỉ huy đang cố thủ trong đền trú ẩn.* Nhân vật có số phận gắn bó với những biến cố lớn của làng XôMan, phản ánh cuộc đấu tranh anh dũng của đồng bào Tây Nguyênchống Mĩ ngụy, làm sáng tỏ chân lí thời đại: phải dùng bạo lực cáchmạng để chống lại bạo lực phản cách mạng.- Khi còn nhỏ, Tnú là đứa trẻ mồ côi được buôn làng cưu mang đùmbọc và trở thành người con ưu tú của làng Xô Man.- Khi kẻ thù giày xéo quê hương, Tnú phải chịu nhiều đau thươngmất mát, tiêu biểu cho nỗi đau thương mất mát lớn của dân tộc. ỞTnú cỏ thừa sức mạnh cá nhân: một thể chất khỏe khoắn; tinh thần,ý chí quyết liệt; sự gan góc, dũng cảm; kẻ thù tàn bạo không thểkhuất phục nổi anh. Dù chúng tra tấn bằng lưỡi dao, mũi súng, dâytrói, ngọn lửa nhưng Tnú tay không lao vào cứu mẹ con Mai thì anhvẫn thất bại. Mai và đứa con ngã xuống, bản thân Tnú bị lửa thiêuđốt bàn tay.- Khi được giác ngộ cách mạng và vùng lên quật khởi, quá trìnhtrưởng thành của Tnú cũng rất điển hình cho con đường đến vớicách mạng của người dân Tây Nguyên. Người dân Xô Man đã cầmvũ khí đứng lên sau bao ngày vào rừng dưới ánh lửa xà nu, họ rèngiáo mác, mài dao, mài rựa chuẩn bị vũ khí chờ ngày đồng khởi. Họào ạt xông lên, dẫn đầu là cụ Mết, chém gục thằng Đục, giết cảtiểu đội ác ôn, cứu Tnú, giải phỏng quê hương. Quá trình đấu tranhcủa Tnú đi từ tự phát đến tự giác, tham gia lực lượng vũ trang đánhMĩ cũng là con đường đúng đắn của nhân dân Tây Nguyên.Nghệ thuật khắc họa hình tượng:- Không khí truyện được dựng như các cuộc kể khan truyền thốngcủa các già làng thuở trước; lối viết truyện ngắn hiện đại pha trộnnhiều yếu tố sử thi dân gian khiến một nhân vật của thời đại chốngDoc24.vnMĩ, lại phảng phất hình bóng những anh hùng sử thỉ cổ đại.- Bút pháp nghệ thuật có sự kết hợp giữa tả thực và biểu tượng:nhân vật Tnú gắn liền với một biểu tượng về sức sống bất diệt củangười Tây Nguyên đó là cây xà nu; hình ảnh đôi bàn tay Tnú đượcmiêu tả như một biểu tượng độc đáo cho cuộc đời và số phận củanhân vật; giọng điệu trang trọng, hào hùng; ngôn ngữ đầy chất tạohình và chất thơ.- Không khí truyện được dựng như các cuộc kể khan truyền thốngcủa các già làng thuở trước; lối viết truyện ngắn hiện đại pha trộnnhiều yếu tố sử thi dân gian khiến một nhân vật của thời đại chốngMĩ, lại phảng phất hình bóng những anh hùng sử thỉ cổ đại.- Bút pháp nghệ thuật có sự kết hợp giữa tả thực và biểu tượng:nhân vật Tnú gắn liền với một biểu tượng về sức sống bất diệt củangười Tây Nguyên đó là cây xà nu; hình ảnh đôi bàn tay Tnú đượcmiêu tả như một biểu tượng độc đáo cho cuộc đời và số phận củanhân vật; giọng điệu trang trọng, hào hùng; ngôn ngữ đầy chất tạohình và chất thơ.Đánh giá:- Hình tượng nhân vật Tnú mang tính chất sử thi, tiêu biểu cho cảTây Nguyên bất khuất. Nếu như cụ Mết có khí thế hùng dũng, hànhđộng quyết liệt như thác lũ thì Tnú lại khỏe khoắn, vững chãi nhưmột cây xà nu trưởng thành trên đất Tây Nguyên. Đó là vẻ đẹp củangười anh hùng được nối tiếp từ những áng sử thi như Đăm San,Xinh Nhã,...