Cộng đồng chia sẻ tri thức Doc24.vn

Đề đề xuất Ngữ văn 11 kì thi Đồng bằng Bắc bộ và Duyên hải 2016 (THPT Chuyên Hưng Yên)

d41d8cd98f00b204e9800998ecf8427e
Gửi bởi: Thành Đạt vào ngày 2020-10-28 06:31:38 || Kiểu file: DOC Lượt xem: 120 | Lượt Download: 0 | File size: 0.059392 Mb

Nội dung tài liệu Xem trước tài liệu

Link tài liệu:
Tải xuống

Các tài liệu liên quan

Thông tin tài liệu

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HƯNG YÊN



ĐỀ ĐỀ XUẤT THI CHỌN HỌC SINH GIỎI



TRƯỜNG THPT CHUYÊN HƯNG YÊN



CÁC TRƯỜNG THPT CHUYÊN

KHU VỰC DUYÊN HẢI- ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ



NĂM HỌC: 2015 – 2016

MÔN NGỮ VĂN - LỚP 11

Thời gian làm bài: 180 phút



Câu 1 (8,0 điểm) Anh/chị hãy chia sẻ suy nghĩ của mình về ý kiến sau:

Mỗi người là một pho sách, nếu ta biết đọc họ.

(Ngạn ngữ Pháp)

Câu 2 (12,0 điểm)

Bàn về truyện ngắn, có ý kiến cho rằng: “Sứ mệnh của thể loại truyện ngắn đặt lên

vai các chi tiết nghệ thuật. Chi tiết nghệ thuật trong truyện ngắn là những người tí hon

mang nhiệm vụ khổng lồ”.

Anh chị hãy bình luận và làm sáng tỏ ý kiến trên qua một vài truyện ngắn Việt Nam

giai đoạn 1930-1945.

--------------- Hết ---------------



SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HƯNG YÊN



TRƯỜNG THPT CHUYÊN HƯNG YÊN



HƯỚNG DẪN CHẤM

ĐỀ ĐỀ XUẤT THI CHỌN HỌC SINH GIỎI

CÁC TRƯỜNG THPT CHUYÊN



KHU VỰC DUYÊN HẢI – ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ



NĂM HỌC: 2015 - 2016

MÔN NGỮ VĂN - LỚP 11

Câu 1 (8 điểm)

A) Yêu cầu về kĩ năng

Làm tốt kiểu bài nghị luận xã hội về tư tưởng, đạo lí; bố cục rõ ràng; lập luận chặt

chẽ; hành văn trôi chảy; không mắc lỗi về chính tả, diễn đạt.

B) Yêu cầu về kiến thức

Thí sinh có thể luận giải vấn đề theo quan điểm riêng của mình song cần lôgic, hợp

lí và đảm bảo những ý cơ bản sau:

1. Giải thích

- Theo nghĩa thông thường, sách là nơi lưu giữ những tri thức của nhân loại, nơi kết tinh

tâm hồn, trí tuệ của con người. Mỗi cuốn sách có thể đem đến cho người đọc những hiểu

biết bổ ích, nâng cao nhận thức, bồi đắp tâm hồn, định hướng cách đối nhân xử thế… “Một

pho sách” bao gồm nhiều cuốn sách, đó là cả một kho tri thức phong phú được đúc kết

trong những trang giấy.

- Qua cách so sánh, ví von độc đáo, câu ngạn ngữ gián tiếp khẳng định: Mỗi người xung

quanh chúng ta là cả một kho tri thức mà chúng ta có thể học hỏi, với điều kiện chúng ta

phải biết quan sát, nhìn nhận, trao đổi, giao lưu, phải hiểu được ưu điểm, nhược điểm, tìm

ra những điều đáng học hỏi ở họ. Tác giả câu ngạn ngữ cũng ngầm gửi gắm lời khuyên:

mỗi người cần chịu khó lắng nghe, tích cực học hỏi những người xung quanh mình để hoàn

thiện bản thân.

2. Bình luận

- Đây là một ý kiến xác đáng:

+ Mỗi người chúng ta đều có vốn hiểu biết hữu hạn. Có không ít điều người khác biết mà

chúng ta không biết. Ai cũng có điều đáng cho ta học hỏi ở phương diện này hoặc phương

diện khác. Họ là những “pho sách” bằng xương, bằng thịt. Ta có thể tiếp thu tri thức của họ

để lấp đi những khoảng trống trong vốn hiểu biết của ta. Cái hay của người thì ta học, cái

dở của người thì ta tránh.



+ Tuy nhiên, chúng ta phải biết quan sát, tìm hiểu, đánh giá, lắng nghe (nghĩa là phải biết

“đọc” họ) thì mới thu nhận được những điều bổ ích. Tri thức không phải là thứ được mang

bên ngoài như trang phục mà nó ẩn chứa trong tâm hồn, trí tuệ của con người. Nếu không

biết cách, không chịu khó tìm tòi, quan sát, tìm hiểu người khác thì sẽ chẳng thể thu nhận

được tri thức từ họ.

3. Chứng minh

Thí sinh lấy được dẫn chứng phù hợp để làm sáng tỏ vấn đề đang bàn luận.

4. Mở rộng

Phê phán những kẻ lười biếng, không chịu giao lưu, học hỏi để mở mang tri thức

hoặc kiêu căng, tự phụ, không chịu học tập những điều tốt đẹp của người khác.

5. Bài học

- Mỗi người cần có thái độ khiêm nhường, tự nhận thấy điểm hạn chế trong vốn hiểu biết

của mình để tìm cách bổ khuyết những hạn chế ấy qua việc học hỏi người khác.

- Cần chân thành, khéo léo, tế nhị khi “đọc” người khác để có thể tạo dựng mối quan hệ tốt

đẹp và nhận được những điều hữu ích cho bản thân.

*Cách cho điểm:

- Điểm 8: Đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về kỹ năng và kiến thức, luận giải sắc sảo, tri thức

phong phú.

- Điểm 6-7: Đáp ứng tương đối tốt yêu cầu về kỹ năng và kiến thức, mắc vài lỗi về chính

tả, diễn đạt

- Điểm 4-5: Đáp ứng được khoảng một nửa số ý cơ bản, ít mắc lỗi về chính tả, diễn đạt.

- Điểm 1-2-3: Chưa hiểu rõ vấn đề, bài viết sơ sài, mắc nhiều lỗi chính tả, diễn đạt.

- Điểm 0: Hoàn toàn lạc đề.

Câu 2: (12 điểm)

A) Yêu cầu về kỹ năng:

- Làm tốt bài nghị luận về chi tiết nghệ thuật trong truyện ngắn; thể hiện tốt năng lực

vận dụng tri thức lí luận văn học và năng lực cảm thụ thẩm mĩ; bố cục rõ ràng; lập luận

chặt chẽ, kết hợp nhuần nhuyễn các thao tác lập luận: giải thích, bình luận, chứng minh…;

hành văn trôi chảy, không mắc lỗi chính tả, diễn đạt.

B) Yêu cầu về kiến thức:



Trên cơ sở nắm vững đặc trưng của thể loại truyện ngắn và kiến thức về một vài

truyện ngắn Việt Nam giai đoạn 1930-1945, thí sinh có thể trình bày bài viết theo những

cách khác nhau nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

1.Giải thích.

- Chi tiết nghệ thuật: “các tiểu tiết của tác phẩm mang sức chứa lớn về cảm xúc và tư

tưởng” (Theo Từ điển thuật ngữ văn học).

- Truyện ngắn: Thể loại tự sự cỡ nhỏ, “thường hướng tới việc khắc họa một hiện tượng,

phát hiện một nét bản chất trong quan hệ nhân sinh hay đời sống tâm hồn của con người”

(Từ điển thuật ngữ văn học). Truyện ngắn được coi như “lát cắt của đời sống”.

- Sứ mệnh của thể loại truyện ngắn: Qua việc tái hiện những khoảnh khắc đời sống, những

hiện tượng nhân sinh, những cảnh huống trong quan hệ giữa người với người, truyện ngắn

khái quát lên các vấn đề có ý nghĩa sâu sắc về con người và xã hội; qua một lát cắt đời

sống mà người đọc thấy cả cái cây đời, qua cái khoảnh khắc mà nói được cái muôn thuở

của cõi người.

- Những người tí hon mang nhiệm vụ khổng lồ: Chi tiết nghệ thuật là đơn vị nhỏ nhất cấu

thành tác phẩm nhưng nó mang trọng trách lớn lao: làm nổi bật tính cách, phẩm chất của

nhân vật; chủ đề của tác phẩm; quan niệm thẩm mĩ, tư tưởng nghệ thuật, phong cách nghệ

thuật của nhà văn; tạo nên chiều sâu và sức hấp dẫn cho tác phẩm…

Ý kiến trên đã khẳng định vai trò then chốt, tầm quan trọng không thể thiếu của chi

tiết nghệ thuật trong truyện ngắn.

2. Bình luận

Đây là ý kiến đúng đắn, “bắt mạch” được một phương diện cơ bản trong đặc trưng

của truyện ngắn. Sở dĩ chi tiết nghệ thuật có vai trò đặc biệt quan trọng trong truyện ngắn

là vì:

+ Truyện ngắn có dung lượng nhỏ; số lượng nhân vật, sự kiện không nhiều; cốt

truyện diễn ra trong một thời gian, không gian hạn chế, thường chỉ xoay quanh một tình

huống có tính chất chủ đạo. Nhưng điều quan trọng là những gì phản ánh phải có sức khái

quát, có chiều sâu, vượt ra ngoài khuôn khổ của câu chữ. Truyện ngắn là “tác phẩm có bề

sâu nhưng lại không được dài”.



+ Để giải quyết mâu thuẫn trên, cần phải có những chi tiết nghệ thuật đắt giá trong

tác phẩm. Đó là những điểm sáng hội tụ chiều sâu nội dung và vẻ đẹp nghệ thuật của tác

phẩm, cô đúc những điều nhà văn muốn nói trong một dung lượng câu chữ khiêm tốn, tạo

nên những trang văn hàm súc, nói ít gợi nhiều. Chi tiết nghệ thuật trong truyện ngắn phải

gánh vác nhiệm vụ nặng nề, có ý nghĩa then chốt trong việc thực hiện sứ mệnh của thể loại.

Dù chỉ là tiểu tiết của tác phẩm nhưng những gì nó làm được thì thật lớn lao.

3. Chứng minh:

- Thí sinh chọn và phân tích một vài chi tiết nghệ thuật đặc sắc trong các truyện ngắn Việt

Nam giai đoạn 1930-1945 để làm sáng tỏ vấn đề đang bàn luận.

4. Mở rộng:

- Đề cao vai trò của chi tiết nghệ thuật trong truyện ngắn nhưng không có nghĩa là đẩy vai

trò ấy lên địa vị độc tôn. Bên cạnh chi tiết nghệ thuật, những yếu tố khác cũng có ý nghĩa

không nhỏ trong truyện ngắn: tình huống truyện, nhân vật, ngôn ngữ…

- Chi tiết nghệ thuật không chỉ quan trọng đối với thể loại truyện ngắn mà đối với tất cả các

thể loại văn học, sức nặng nghệ thuật của tác phẩm sẽ tăng lên rất nhiều khi chủ thể sáng

tạo sản sinh được những chi tiết “có tầm”.

5. Bài học cho người sáng tác và người tiếp nhận.

- Những người đã gắn đời văn của mình với nghiệp viết truyện ngắn cần nhận thức được

sâu sắc vai trò của các chi tiết nghệ thuật ở thể loại này, không ngừng khổ luyện để nâng

cao nội lực, mài sắc tài năng, từ đó cho ra đời những chi tiết đặc sắc, độc đáo, có khả năng

“đóng đinh” vào lòng người đọc.

- Người đọc khi đến với truyện ngắn cần phải sống hết mình với tác phẩm, cần sự cảm thụ

tinh tế để có thể phát hiện, giải mã các chi tiết đặc sắc – những “huyệt đạo” làm bừng sáng

nội dung và nghệ thuật của tác phẩm.

* Cách cho điểm:

- Điểm 12: Đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về kĩ năng và kiến thức, tri thức phong phú, lập

luận sắc sảo.

- Điểm 10-11: Đáp ứng được hầu hết các ý cơ bản, mắc một vài lỗi nhỏ về chính tả, diễn

đạt.



- Điểm 8-9: Đáp ứng được phần lớn những ý cơ bản, mắc một số lỗi nhỏ về chính tả, diễn

đạt.

- Điểm 6-7: Trình bày được khoảng một nửa yêu cầu về kiến thức, mắc một số lỗi chính tả,

diễn đạt.

- Điểm 4-5: Bài viết sơ sài, tri thức lí luận văn học nghèo nàn, phân tích dẫn chứng hời hợt,

mắc một số lỗi chính tả, diễn đạt.

- Điểm 1-2-3: Chưa hiểu rõ vấn đề, kĩ năng làm văn đuối, mắc nhiều lỗi chính tả, diễn đạt.

- Điểm 0: Hoàn toàn lạc đề.

* Lưu ý chung: Khi chấm bài, giám khảo vừa bám sát đáp án và biểu điểm, vừa linh

hoạt; trân trọng những suy nghĩ riêng của thí sinh nếu thấy hợp lí, thuyết phục.

Người ra đề và làm đáp án:

Tiết Tuấn Anh

Số điện thoại: 0978822236