Cộng đồng chia sẻ tri thức Doc24.vn

Chủ đề 6: Xác định chỉ số xà phòng hóa, chỉ số axit, chỉ số iot của chất béo

Gửi bởi: Phạm Thọ Thái Dương vào ngày 2020-03-20 03:55:51

Mục lục
* * * * *

Lý thuyết và Phương pháp giải

    - Số miligam KOH dùng để trung hòa lượng axit tự do trong 1 gam chất béo gọi là chỉ số axit của chất béo

    - Chỉ số xà phòng của chất béo: là số miligam KOH cần để xà phòng hóa triglixerit (tức chất béo) và trung hòa axit béo tự do trong gam chất béo.

    - Chỉ số iot: là số gam iot có thể cộng vào 100 gam lipit. Chỉ số này dùng để đánh giá mức độ không no của lipit

Ví dụ minh họa

Bài 1: Để trung hòa lượng axit béo tự do có trong 14 gam một mẩu chất béo cần 15ml dung dịch KOH 0,1M. Chỉ số axit của mẩu chất béo trên là:

    A. 6,0

    B. 7,2

    C. 4,8

    D. 5,5

Hướng dẫn:

    Theo định nghĩa: chỉ số axit của chất béo là số miligam KOH cần dùng để trung hòa hết các axit béo tự do có trong 1 gam chất béo.

    Ta có: mKOH = 0,015 x 0,1 x 56000 = 84 (mg)

    ⇒ Chỉ số axit là: 84/14 = 6

Bài 2: Để tác dụng hết với 100 gam lipit có chỉ số axit bằng 7 phải dùng 17,92 gam KOH. Khối lượng muối thu được là:

    A. 108,265 g

    B. 170 g

    C. 82,265 g

    D. 107,57 g

Hướng dẫn:

    Ta có: mKOH cần dùng = 7 x 100 = 700 mg = 0,7 (gam)

    ⇒ nKOH = 0,7/56 = 0,0125 (mol)

    Vậy mmuối = 100 + mKOH - mH2O - mglixerol

    = 100 + 17,92 – 0,0125 x 18 – 0,3075/3 x 92 = 108, 265 (gam)

Bài 3: Hãy tính khối lượng NaOH cần dùng để trung hòa axit tự do có trong 5 gam chất béo với chỉ số axit bằng 7.

Hướng dẫn:

    Theo định nghĩa, chỉ số axit của chất béo bằng 7 nghĩa là muốn trung hòa lượng axit béo tự do trong 1 gam chất béo phải dùng 7 mg KOH. Vậy muốn trung hòa axit béo tự do trong 5 gam chất béo có chỉ số 7 thì phải dùng 5 * 7 = 35 mg KOH, hay 0,035/56 mol KOH

    ⇒ 0,035/56 mol OH- ⇒ 0,035/56 mol NaOH ⇒ khối lượng NaOH cần để trung hòa axit tự do trong 5 gam chất béo có chỉ số axit bằng 7 là:

    mNaOH = 0,035/56*40g = 25(mg) = 0,025g|5g chất béo

Lượt xem: 417