loading
back to top
Upload tài liệu trên DOC24 và nhận giải thưởng hàng tuần Tìm hiểu thêm
Chú ý: Các vấn đề liên quan đến học tập, hãy để lại bình luận trực tiếp trên trang để được phản hồi nhanh hơn phần hỗ trợ trực tuyến của facebook. Xin cảm ơn!

Phân tích bài thơ Bếp Lửa của nhà thơ Bằng Việt

Chia sẻ: dethithu | Ngày: 2016-11-08 07:55:54 | Trạng thái: Được duyệt

Chủ đề: văn mẫu lớp 9   

28
Lượt xem
1
Tải về





Bên trên chỉ là 1 phần trích dẫn trong tài liệu để xem hết tài liệu vui lòng tải về máy. Phân tích bài thơ Bếp Lửa của nhà thơ Bằng Việt

Phân tích bài thơ Bếp Lửa của nhà thơ Bằng Việt

Phân tích bài thơ Bếp Lửa của nhà thơ Bằng Việt




Tóm tắt nội dung
Phân tích bài thơ Bếp Lửa của nhà thơ Bằng ViệtHẳn ai cũng có một quá khứ bên người thân, gia đình, một tuổi thơ trong sáng,hạnh phúc, hoặc một tuổi thơ dữ dội, đau thương,...nhưng sâu trong trái tim mỗingười, những kỉ niệm, những hồi ức về tuổi thơ luôn là thứ có sức ám ánh sâu sắcvà lớn lao nhất cuộc đời mà ta mãi không thể quên. Nó sẽ đi theo ta suốt nhữngchặng đường đầy thăng trầm của đời ta, ăn sâu vào tâm khảm và ngự trị vĩnh hằngtrong tim ta...Dù tuổi thơ ta có ngọt ngào hay cay đắng, thì vẫn còn có một hoặcnhiều con người đã nâng đỡ ta, chăm sóc ta,... và để lại dấu ấn làm kỉ niệm sốngmãi theo thời gian, năm tháng.... Nhà thơ Bằng Việt cũng có một tuổi thơ nhưthế...Một tuổi thơ đói khổ, cô đơn nhưng lại đầy đủ, ấm áp và hạnh phúc vô cùng!Đầy đủ, tràn đầy tình yêu thương của bà, ấm áp bởi sự quan tâm, chăm sóc, chởche của bà những ngày xa bố mẹ và hạnh phúc bởi...có bà! Ông đã sáng tác bài thơ“Bếp lửa” khi đang là một du học sinh Liên Xô, theo dòng hồi tưởng trong mộtngày...
Nội dung tài liệu
Phân tích bài thơ Bếp Lửa của nhà thơ Bằng ViệtHẳn ai cũng có một quá khứ bên người thân, gia đình, một tuổi thơ trong sáng,hạnh phúc, hoặc một tuổi thơ dữ dội, đau thương,...nhưng sâu trong trái tim mỗingười, những kỉ niệm, những hồi ức về tuổi thơ luôn là thứ có sức ám ánh sâu sắcvà lớn lao nhất cuộc đời mà ta mãi không thể quên. Nó sẽ đi theo ta suốt nhữngchặng đường đầy thăng trầm của đời ta, ăn sâu vào tâm khảm và ngự trị vĩnh hằngtrong tim ta...Dù tuổi thơ ta có ngọt ngào hay cay đắng, thì vẫn còn có một hoặcnhiều con người đã nâng đỡ ta, chăm sóc ta,... và để lại dấu ấn làm kỉ niệm sốngmãi theo thời gian, năm tháng.... Nhà thơ Bằng Việt cũng có một tuổi thơ nhưthế...Một tuổi thơ đói khổ, cô đơn nhưng lại đầy đủ, ấm áp và hạnh phúc vô cùng!Đầy đủ, tràn đầy tình yêu thương của bà, ấm áp bởi sự quan tâm, chăm sóc, chởche của bà những ngày xa bố mẹ và hạnh phúc bởi...có bà! Ông đã sáng tác bài thơ“Bếp lửa” khi đang là một du học sinh Liên Xô, theo dòng hồi tưởng trong mộtngày mùa đông giá rét không có bà bên, ông tìm về tuổi thơ được cùng bà vớidòng chảy thời gian bên bếp lửa bập bùng tình yêu thương ấm áp, theo nhịp đậpcủa một con tim nhớ nhung da diết...”Bếp lửa” không chỉ làm ấm tình cảm bà cháumà còn sưởi ấm một đời người...”Bếp lửa” hay cùng chính là bà đang bên cháu,hình ảnh bà đang hiện về lung linh qua ánh lửa “chờn vờn”, “chờn vờn”, đúngkhông bà ơi...?Bà đang nhóm bếp trong những dòng thơ đầu của cháu...“ Một bếp lửa chờn vờn sương sớmMột bếp lửa ấp iu nồng đượmCháu thương bà biết mấy nắng mưa”Ngay ba câu thơ đầu, điệp ngữ “một bếp lửa” đã đi liền với các từ láy gợi chota cái cảm giác ấm áp với tình cảm chứa chan. Ta cảm nhận được trong câu thơđầu, bếp lửa với những ngọn lửa ấm nóng cứ “chờn vờn” sưởi ấm cả gian nhà vàolúc sớm tinh mơ mà sương sớm xuống buốt giá một mùa đông khi hai bà cháusống bên nhau. Bếp lửa là hình ảnh đầu tiên mà cháu nhớ lại khi hồi tưởng về quákhứ. Vì có hình bóng bà luôn gắn liền với bếp lửa “rồi sớm rồi chiều” bà nhen haybếp lửa ấy cũng ấm như lòng bà thương cháu, ấm như tình cảm gia đình, hơi ấmcủa bếp lửa cũng chính là của bà đang sưởi tim cháu, lan tỏa cả gian nhà chỉ có haingười vốn lạnh lẽo, trống vắng, xoa dịu nỗi cô đơn, buồn tẻ của hai bà cháu hay làấm cả mùa đông đầy “sương sớm” ngoài kia...? ”Ấp iu”-gợi một bàn tay nhemnhóm lên ngọn lửa vừa đủ ấm một cách khéo, ân cần. Chính vì vậy, mặc dù tronghai câu thơ đầu, bà không xuất hiện trực tiếp, nhưng ta thấy hình ảnh bà đã hiệnlên rất rõ. Bà đang ngồi bên bếp lưả để nhóm lên ngọn lửa “chờn vờn”, “ấp iunồng đượm” tình yêu thương vô bờ mà bà dành cho cháu. Để rồi đến câu thơ thứhai, cháu thốt lên theo dòng xúc cảm xót xa “Cháu thương bà biết mấy nắng mưa”trong trái tim của cháu nhớ về người bà gian nan, vất vả và từng trải! Chí một từDoc24.vn“thương” thôi cũng đủ đọng lại thơ cho cả đoạn. Cháu biết lắm và cháu thươnglắm bà ơi những nhọc nhằn, “nắng mưa”, khó khăn, gian truân đời bà! Cháu hiểulắm và cảm lắm bà ơi những hi sinh thầm lặng của cuộc đời bà! Tình thương là vịmuối mặn của tình người, là chất keo của mối gắn bó. Chứ “thương” vốn xuất hiệnnhièu trong thơ ca trữ tình và đặc biệt xuất hiện nhiều trong những tác phẩm nói vềtình yêu thương con người. Đối tượng của tình thương là lòng trắc ẩn và như vậy,một từ “thương” đã có thể thấy được biết bao cảm xúc đang sống dậy trong lòngcháu, một nỗi nhớ thương cồn cào, da diết, mãnh liệt và ước ao được trở về tuổithơ bến bà, ngồi cạnh bà dưới ấm áp bếp lửa và “nồng đượm” tình yêuthương...Hình ảnh bà “biết mấy nắng mưa” cứ rõ dần, tỏ dần với sự hi sinh âmthầm, lặng lẽ. Từ hồi ức dần dần trở về dưới những dòng thơ của tác giả, hiện ratheo bập bùng ánh lửa kỉ niệm, chảy về quá khứ...:“ Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khóiNăm ấy là năm đói mòn đói mỏiBố đi đánh xe, khô rạc ngựa gầyChỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháuNghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay”Kỉ niệm năm cháu bốn tuổi ám ảnh nhất là mùi khói và cái nghèo đói. Những nămtháng đói khổ, người cháu cảm nhận, biết được mùi khói từ hồi lên bốn, đó chínhlà nạn đói năm 1945, cái đói khủng khiếp, ghê rợn và dai dẳng, “đói mòn đóimỏi”. Từ “mòn mỏi” được tách ra làm hai tiếng đau đến xé lòng, nó như ăn sâuvào tâm trí đứa cháu sự ám ảnh không thể nào quên- cái đói kéo dài làm con ngườimệt mỏi, kiệt sức dần, như thể từ từ giết chết người ta vậy! Bao trùm lên toàn xãhội lúc bấy gời là cái đói ghê rợn, cái đói lịch sử của dân tộc ta đã làm chết hơn haitriệu người! Trong kí ức của cháu, đến giờ nó vẫn còn ám ảnh dai dẳng lắm, khủngkhiếp lắm! Hơn hai mươi năm sau, khói vẫn làm cay mắt tác giả, như thể vừa mới“hun nhèm” thôi! Kỉ niệm ùa về ngập tràn trong tim, trong tâm óc, và đọng lại nơikhóe mắt cay cay mùi khói của quá khứ. Cay vì khói, vì cái đói làm những giọtnước mắt của đứa trẻ thơ dại cay xè đi trong cảm giác “đói mòn đói mỏi”đang ănsâu vào từng tế bào, dấy lên trong cổ họng và dường như là cả cơ thể nỗi thèmkhát cái ăn, củ khoai, củ sắn, hay là giọt nước mắt mừng rỡ, sung sướng, hạnhphúc đến tột cùng khi sắp được ăn cho thỏa nỗi thèm, bù lấp phần nào cái đói daidẳng, lúc bà đang lặng lẽ nhóm bếp lửa, tức là cháu sắp được ăn rồi đấy! Trongtâm trí non nớt của đứa trẻ lên bốn, dù đồ ăn cũng chẳng có gì ngon, nhưng hồi ấylà cả một thứ “sơn hào hải vị” không gì sánh bằng, cả một điều lớn lao, vĩ đại!“ ...Cái năm đói củ rong giềng luộc sượngCứ nghe thơm mùi huệ trắng, hương trầm”(Đò Lèn-Nguyễn Duy)Doc24.vnVâng! Chỉ như thế thôi, cũng làm ấm lòng cháu và trở thành một kỉ niệm khôngthể quên của đời cháu! Cái “cay” ấy còn là cái đắng cuả những đói khổ không chỉcủa có hai bà cháu tác giả mà còn của nhiều người khác nữa! Đến người cònkhông có ăn, nói chi “ngừa gầy””khô rạc” là điều dĩ nhiên! Theo lời tâm sự của tácgiả, lúc đó, để kiếm thêm tiền nuôi gia đình, bố tác giả có đi đánh xe chạy chuyếnPhùng (Đan Phượng, Hà Tây) đi Hà Nội Đó cũng là một kỉ niệm còn neo lại nơitâm trí cháu, trở thành một trong những điều ám ảnh suốt cuộc đời cháu mãi khôngquên! Khổ thơ không nhắc tới bà, nhưng sao bà đẹp và lặng thầm thế! Bà chở checho cháu và cho cả gia đình, là cây cao bóng cả suốt những ngày đói khổ, nhữnggiông tố ập đến phũ phàng và dai dẳng...Bà nhỏ bé mà vĩ đại, lớn lao như thếđấy...Trong lòng cháu...!Tới đây, dòng cảm xúc hòa vào dòng chảy của những câu thơ tự sự, tưới đẫm chấttrữ tình cho giọng thơ, góp phần làm cho hình ảnh bà trong bài thơ hiện ra rõ hơnvà đẹp hơn cả:“ Tám năm ròng cháu cùng bà nhóm lửaTu hú kêu trên những cánh đồng xaKhi tu hú kêu bà còn nhớ không bàBà hay kể chuyện những ngày HuếTiếng tu hú sao mà tha thiết thế”“ Tám năm ròng”mà chỉ nghe thôi đã thấy được cái đằng đẵng, ròng rã, với baonhọc nhằn khó khăn, vất vả và cả nỗi sợ hãi, niềm thương nhớ da diết nữa,...cứ đeođẳng lấy hai bà cháu! Nhưng trong tám năm ấy ,“cháu cùng bà nhóm lửa”, vẫnnhóm lên ngọn lửa của sự sống, của tình yêu cháy bỏng nơi trái tim một cậu béhồn nhiên, trong trắng tuổi lên tám.Chính hình ảnh bếp lửa quê hương, bếp lửa củatình bà cháu đó đã gợi nên một liên tưởng khác, một hồi ức khác trong tâm trí thisĩ thuở nhỏ. Đó là tiếng chim tu hú kêu. Âm thanh ấy sao mà da diết, khắc khoải,mà buồn thương thế! Nó ngân dài lê thê suốt cả khổ thơ, là âm thanh của quá khứdội về hiện tại, làm kỉ niệm như đang sống dậy trong tâm hồn cháu. Ôi những kỉniệm ấy, có cả đắng và ngọt, cô đơn và hạnh phúc! Từ “tu hú” được điệp lại ba lấnlàm cho âm điệu cấu thơ thêm bồi hồi tha thiết, làm cho người đọc cảm thấy nhưtiếng tu hú đang từ xa vọng về trong tiềm thức của tác giả.Tiếng “tu hú” lúc mơhồ, lúc văng vẳng từ những cánh đồng xa, lâng lâng trong lòng người cháu xa xứ.Trong văn học nghệ thuật, tiếng chim tu hú là biểu tượng của một sự khắc khoảinhớ nhung da diết khôn nguôi. Trong thực tế, tu hú lại là một loài chim bất hạnh,không biết ấp trứng và làm tổ. Hạnh phúc tưởng chừng như nhỏ bé mà lại là thiêngliêng và lớn lao nhất của cuộc đời mỗi con người, là hạnh phúc gia đình, là phútgiây sung sướng đến tột cùng khi được trông thấy đứa con-hình hài yêu dấu-mónquà vô giá mà cuộc đời ban tặng cho mình- cất tiếng khóc chào đời, là sự mãnnguyện nhất khi có được một căn nhà, một tổ ấm-nơi nương tựa vững chãi nhấttrong những phút giây bi quan, yếu lòng, sau mỗi vấp ngã của cuộc đời-con ngườiDoc24.vnta tìm về để được an ủi, sẻ chia một cách chân thành! Ấy vậy mà lòai chim tu húđâu có được niềm hạnh phúc lớn lao, thiêng liêng, đẹp đẽ nhất cuộc đời ấy! Tiếngkêu của chúng trở vì vậy trở nên khắc khoải, mòn mỏi, mong đợi, khát khao mộtđiều gì đó tha thiết lắm...Ta đã từng nghe thấy tiếng kêu ấy trong “Khi con tu hú”của Tố Hữu, làm sục sôi khao khát tự do mãnh liệt, bùng cháy mạnh mẽ nơi ngườitù cách mạng, khiến anh phải thốt lên:“ Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm sao, chết uất thôi!Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu”Tiếng kêu đầy khao khát và khắc khoải ấy cũng xuất hiện nỗi nhớ da diết về quêhương và bóng người cha già quạnh hiu, cô đơn trong lòng cô con gái tuổi thanhxuân-bài thơ “Tiếng chim tu hú” của nữ thi sĩ Anh Thơ:“ Rồi tiếng chim tu húVang suốt những mùa hèCon đi dài thương nhớMười năm chưa về quê!”Ta dễ dàng cảm nhận được trong “Bếp lửa”, tiếng chim tu hú khắc khoải làm chodòng kỉ niệm của cháu trải dài hơn, rộng hơn và sâu hơn trong cái không gian xavẳng của nỗi nhớ thương...Và bà ơi khi tu hú kêu, thì đó cũng là lúc “Bà hay kểchuyện hồi còn Huế”. Những câu chuyện ấy, rất dài mà rất hay, thấm thía, hơnthế nữa, nó còn được kể qua chất giọng ấm áp, chậm rãi, chan chưa cảm xúc vàtình yêu thương của bà. Có thể đó là những chuỗi ngày hạnh phúc khi gia đình ởHuế, bà cũng là người hoài niệm, sâu sắc và đầy suy ngẫm...Cũng có thể đó là rấtnhiều những câu chuyện,...giống như những câu chuyện mà bà hay kể “hồi còn ởHuế”! Vậy ư? Thế thì nhiều lắm lắm! Trong kho tàng chuyện ấy, có thể, tuổi thơcháu đã ướp đậm vị ngọt ngào của hương cổ tích! Cháu hào mình vào thế giới nơicó cô Tấm thảo hiền, có chằng Thạch Sanh dũng cảm, có mẹ con nhà Cám độc ác,tàn nhẫn, có mẹ con Lí Thông gian xảo, mưu mô,...có cái thiện cũng như cái ác.Và hơn hết, cái thiện bao giờ cũng thắng cái ác! Nhắc tới tuổi thơ, người ta baogiờ cũng nghĩ ngay đến những câu chuyện cổ tích mà bà và mẹ hay kể cho con trẻnghe, rồi bảo chúng rút ra bài học, hoặc dăn dạy những điều hay, lẽ phải từ câuchuyện ấy! Chuyện cổ tích mà bà kể cho cháu nghe cũng thế! Vừa đơn giản, dễDoc24.vnhiểu, mà lại vừa sâu sắc, thấm đẫm tình...Bà đã ươm lên và nuôi dưỡng trongnhững suy nghĩ, tình cảm của cháu ngay từ khi còn thơ dại một mầm cây tươi tốt,đẹp đẽ, sáng ngời, nó là cái gốc để phát triển thành những thân, những cành,những hoa, lá, những quả...sau này!“ Mẹ cùng cha công tác bận không vềCháu cùng bà, bà bảo cháu ngheBà dạy cháu làm, bà chăm cháu họcNhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọcTu hú ơi, chẳng đến cùng bàKêu chi hoài trên những cánh đồng xa!”Những câu thơ tiếp theo làm hiện lên một căn nhà quạnh hiu, lạnh lẽo giữa đồng,chỉ hẩm hút có một già một trẻ. Đứa trẻ thì “ăn chưa no, lo chưa tới”, còn bà thìốm yếu hom hem. Bà phải xoay sở nuôi thân mình và nuôi cả cháu. Vậy mà bà còn“bảo cháu làm, chăm cháu học” bên cạnh bếp lửa. Hình ảnh bếp lửa đây khôngghi dấu đắng cay nữa mà đó là hình ảnh của một căn nhà ấm áp, nương náu để haibà cháu sinh sống.Trong tám năm ấy, đất nước có chiến tranh, hai bà cháu phải rờilàng đi tản cư, bố mẹ phải đi công tác, cháu vì thế phải cùng bà trong quãng thờigian ấy, nhưng dường như đối với đứa cháu như thế lại là một niềm hạnh phúc vôbờ! Cùng bà, ngày nào cháu cũng nhóm bếp. Và trong cái khói bếp chập chờn, mờmờ ảo ảo ấy, người bà như một bà tiên hiện ra trong câu ch uyện cổ huyền ảo củacháu. Nếu như đối với mỗi chúng ta, cha sẽ là cánh chim để nâng ước mơ của convào một khung trời mới, mẹ sẽ là cành hoa tươi thắm nhất để con cài lên ngực áothì đoá với cháu, người bà vừa là cha, vừa là mẹ, vừa là cách chim, là một cànhhoa của riêng cháu.Tình bà cháu là vô cùng thiêng liêng và quý giá đối với cháu.Trong những tháng năm sống bên cạnh bà, bà không chỉ chăm lo cho cháu từngmiếng ăn, giấc ngủ mà còn là người thầy đầu tiên của cháu. Bà dạy cho cháunhững chữ cái, những phép tính đầu tiên. Không chỉ thế, bà còn dạy cháu nhữngbài học quý giá về cách sống, đạo làm người. Những bài học đó sẽ là hành trangmang theo suốt quãng đời còn lại của cháu. Người bà và tình cảm mà bà dành chocháu thật sự là một chỗ dựa vững chắc về cả vật chất lẫn tinh thần cho đứa cháu bébỏng. Cho nên khi bây giờ nghĩ về bà, nhà thơ càng thương bà hơn vì cháu đã đirồi, bà sẽ với ai, ai sẽ người cùng bà nhóm lửa, ai sẽ cùng bà chia sẻ những câuchuyện những ngày Huế,... Nhà thơ bổng tự hỏi lòng mình: “Tu hú ơi, chẳng đếnở cùng bà?/Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa!”. Một lời than thở thể hiện nỗinhớ mong bà sâu sắc của đứa cháu nơi xứ người khi nghĩ lại những ngày tháng đãxa...Xen lẫn trong đó là một niềm tự hào vì mình có bà của đứa cháu ngây thơtrước những con chim tu hú bơ vơ cứ “kêu chi hoài trên những cánh đồng xa”ngoài kia! Cháu thương bà và cũng thương tu hú nữa! Vì cảnh ngộ của hai bà cháuta sao mà giống tu hú thế! Cũng hiu quạnh, cô đơn, cha mẹ thì “bận công táckhông về” mất rồi! “Tu hú ơi, hãy về cùng bà đi, bà sẽ chăm sóc cho tu hú, nhưlà bà đã chăm sóc cho ta, và tu hú sẽ không phải bơ vơ nữa! Tu hú về với bà, thì cảDoc24.vnbà và tu hú sẽ cùng bên nhau, không ai cô đơn cả!”Cảm xúc này, thật giống vớinhững cảm xúc của cô con gái xa bố, xa vườn vải, xa quê hương trong bài thơ“Tiếng chim tu hú” của Anh Thơ:“ -Tu hú ơi tu hú!Kêu hoài chi vườn xanhTa còn đi đi nữaNhư dòng sông trôi nhanhChỉ trong một khổ thơ mà hai từ “bà”, “cháu” đã được nhắc đi nhắc lại nhiều lấngợi lên hình ảnh hai bà cháu sóng đôi, gắn bó, quấn quýt không rời. Tình yêuthương của bà dành cho cháu, của cháu đối với bà đã để lại trong lòng cháu nhữngkỉ niệm không bao giờ nhạt phai và nó luôn sống mãi bởi âm thanh tiếng chim tuhú da diết ấy luôn âm vang trong tim cháu, như tiếng lòng thổn thức của cháu luônnhớ mong về bà...Chiến tranh Một danh từ bình thường nhưng sức lột tả của nó thì khốc liệt vôcùng, nó đã gây ra đau khổ cho bao người, bao nhà. Và hai bà cháu trong bài thơcũng trở thành một nạn nhân của chiến tranh: gia đình bị chia cắt, nhà bị giặc đốtcháy rụi... Đốt làng là sự kiện tiêu biểu của hậu phương trong chiến tranh, nhưtrong truyện ngắn “Làng”của Kim Lân, nhà ông Hai cũng bị đốt, bài hát“Làngtôi”của nhạc sĩ Nam Cao, hình ảnh đau thương ấy cũng được nhắc đến...hay trongmột bài thơ cũng viết về bà rất cảm động “Đò Lèn” của Nguyễn Duy :“ Bom Mỹ giội nhà bà tôi bay mấtđền Sòng bay, bay tuốt cả chùa chiềnThánh với Phật rủ nhau đi đâu hếtbà tôi đi bán trứng ga Lèn”Trong Bếp lửa tác giả đưa hình ảnh này ra để nỗi đau riêng hòa vào nỗi đau chungcủa cả dân tộc, hoàn cảnh chung của cả nước:“ Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụiHàng xóm bốn bên trở vế lầm lụiĐỡ đần bà dựng lại túp lếu tranhVẫn vững lòng bà dặn cháu đinh ninh:“Bố chiến khu bố còn việc bốMày viết thư chớ kể này kể nọCứ bảo nhà vẫn được bình yên!”Doc24.vnCuộc sống càng khó khăn, cảnh ngộ càng ngặt ngèo, nghị lực của bà càng bềnvững, tấm lòng của bà càng mênh mông. Qua đó, ta thấy hiện lên một người bàcần cù, nhẫn nại và giàu đức hi sinh. Dù cho ngôi nhà, túp lều tranh của hai bàcháu đã bị đốt nhẵn, nơi nương thân của hai bà cháu nay đã không còn,tài sản lớnnhất của một đời người đã bị “cháy tàn cháy rụi”-cháy sạch sành sanh, không cònnguyên vẹn một thứ gì, nói đúng hơn là không còn gì để mà cháy, bà dù có đaukhổ thế nào cũng không dám nói ra vì sợ làm đứa cháu bé bỏng của mình lo buồn.Bà cứng rắn, dắt cháu vượt qua mọi khó khăn, bà không muốn đứa con đang bậnviệc nước phải lo lắng chuyện nhà. Điều đó ta có thể thấy rõ qua lới dặn của bà:“Mày có viết thư chớ kể này kể nọ/Cứ bảo nhà vẫn đươc bình yên!”. Lới dăn củabà nôm na giản dị nhưng chất chứa biết bao tình, tinh thần lắm, chí lắm, niềm tincủa bà mạnh mẽ lắm, trong khi hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi”-cảm nhận nhưcó một sức mạnh vô hình nào đó cứ làm người ta cúi gắm, cúi gằm mặt xuống vìđau đớn đến não nề, không nói được một lời nào! Gian khổ, thiếu thốn, bao nỗinhớ thương con bà đều phải nén vào trong lòng để yên lòng người nơi tiền tuyến.Hình ảnh người bà không chỉ còn là người bà của riêng cháu mà còn là một biểutượng rõ nét cho nhữnh người phụ nữa Việt Nam giàu đức hi sinh, thương con qúycháu, luôn tin tưởng vào kháng chiến, vào cách mạng khi nhắc cháu viết thư vẫnbảo nhà bình yên để bố mẹ an tâm công tác chiến đấu.Kết thúc khổ thơ, Bằng Việtđã nâng hình ảnh bếp lửa trở thành hình ảnh ngọn, một ngọn lửa:“ Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhenMột ngọn lửa lòng bà luôn sẵn,Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng...”.Bà lại làm lại từ đầu, từ “lại” trong câu thơ thể hiện sự chắt chiu, sự bắt đầu làm lạisau những khó khăn, thiếu thốn! Bà vẫn “nhen” lên bếp lửa “rồi sớm rồi chiều”, dù“nhen” thì khó hơn là “nhóm”! Trên nền đất cũ của ngôi nhà đã bị đốt “cháy tàncháy rụi”, bà nhen lên một sự sống mới, mãnh liệt hơn, dai dẳng hơn, bởi tronglòng bà “một ngọn lửa luôn sắn”, “một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng”! Đóchính là ngọn lửa mà bà đã truyền cho cháu-sức mạnh và niềm tin, để cháu vữnglòng vượt qua những khó khăn, thử thách đầu đời giống như bà đang cố gắng đây!Giặc Pháp có thể phá làng, đót nhà, nhưng không thể dập tắt đi ngọn lửa, ấm ápcháy mãi trong lòng bà! Ngọn lửa “chưa niềm tin dai dẳng”, ngọn lửa mang tìnhyêu thương của bà, ngọn lửa ấm nồng như tình bà cháu, ngọn lửa đỏ hồng soi sángcho con đường cháu đi, ngọn lửa hi vọng vào một tương lai tốt đẹp cho tổ quốc,cho lẽ sống thiêng liêng, cao đẹp của cả dân tộc! Hình ảnh ngọn lửa toả sáng trongcâu thơ, nó có sức truyền cảm mạnh mẽ. Bà luôn nhắc cháu rằng: nơi nào có ngọnlửa, nơi đó có bà, bà sẽ luôn cạnh cháu. Bà- một con người nhỏ bé mà vĩ đại vôcùng! Bà đốt lên ngọn lửa cháy vĩnh hằng trong tim cháu bằng ngọn lửa mà “lòngbà luôn sẵn”, bà sưởi ấm lòng cháu trong suốt những năm tháng đã qua bằngngọn lửa yêu thương vô bờ! Bà nâng bước cháu đi trên con đường đời bởi ngọnlửa của niềm tin bất diệt ấy, bà truyền cho cháu hơi ấm tình thương và bà sáng mãiDoc24.vnnhư một ngọn lửa...Không bao giờ tắt...!Bốn tuổi cháu biết cái đói, tám tuổi cháuhiểu những câu chuyện của bà, rồi biết chiến tranh đau khổ, gian lao của đất nước,và bắt đầu có niềm tin mà bà nhen lên trong cháu...Và giờ đây, cháu cảm được...:“ Lận đận đời bà biết mấy nắng mưaMấy chục năm rồi đến tận bây giờBà vẫn giữ thói quen dậy sớm”Nếu câu thơ đầu chỉ là “Cháu thương bà biết mấy nắng mưa”, sau một dòngchảy dài của cảm xúc dâng trào chảy theo hồi ức thơ ấu, thì giờ đây câu thơ đã kếtlại bằng một sự suy ngẫm sâu sa: “Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa”! Cả câu thơdồn vào hai từ “lận đận”-làm việc gì cũng không thành, cứ long đong, vất vả vàkhó nhọc như thế suốt cả một đời! Đó phải là một khoảng thời gian dài, một quátrình lâu để cảm biết và hiểu sâu sắc, có lớn lên, có trưởng thành và từng trải thìmới thấm thía, thấu hiểu lắm lắm như thế về cuộc đời bà. Câu thơ tuy không bộclộ cảm xúc như câu thơ trước, song, còn nghĩa và sâu sa hơn thế! Chữ thươngnhư lặn vào trong trái tim, trong đáy lòng sâu thăm thẳm của cháu, khắc sâu vàotâm khảm cháu. Đó là một suy ngẫm rất “chín” qua cách nhìn nhận của cuộc đời ởgóc độ tuổi trưởng thành của cháu về bà, về những thăng trầm, những “mưa”,những “nắng”, những “lận đận”mà đời bà đẫ trải qua! Và rồi cứ như thế, bà vẫn hisinh âm thầm lặng lẽ, mà “Mấy chục năm rồi đến tận bây giờ /Bà vẫn giữ thóiquen dậy sớm”. Một sự vất vả, khó nhọc mà cũng trở thành thói quen trong cuộcđời người bà đầy gian trân, trắc trở ấy! Bà cứ lặng thầm, lặng thầm như thế, để rồi:“ Nhóm bếp lửa ấp iu, nồng đượmNhóm niềm yêu thương khoai sắn ngọt bùiNhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vuiNhóm dậy cả những tâm tinh tuổi nhỏ”.Một lấn nữa, hình ảnh bếp lửa ấp iu”, “nồng đượm” đã được nhắc lại cuối bàithơ như một lần nữa khẳng định lại tình cảm sâu sắc của hai bà cháu. Nhóm lênbếp lửa ấy, người bà đã truyền cho đứa cháu một tình yêu thương những ngườiruột thịt và nhắc cháu rằng không bao giờ được quên đi những năm tháng nghĩatình, những năm tháng khó khăn mà hai bà cháu đã sống vơi nhau, những nămtháng mà hai bà cháu mình cùng chia nhau từng củ sắn, củ mì.“Nồi xôi gạo mới sẻchung vui” của bà hay là lời răng dạy cháu luôn phải mở lòng ra với mọi ngườixung quanh, phải gắn bó với xóm làng, đừng bao giờ có một lối sống ích kỉ. Bàkhông chỉ là người chăm lo cho cháu đấy đủ về vật chất mà còn là người làm chotuổi thơ của cháu thêm đẹp, thêm huyền ảo như trong cổ tích, bà tô màu hồng lêntrên màu xám trong tuổi thơ cháu, “nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ”! Ngườibà có trái tim nhân hậu, người bà kì diệu đã khơi dậy, giáo dục và thức tỉnh tâmDoc24.vnhồn đứa cháu để mai này cháu khôn lớn thành người, bà nuôi dưỡng tâm hồn cháungay từ những ngày còn thơ dại để tạo gốc rễ cho sự hình thành tốt đẹp mãi tới tậnmai sau!Người bà kì diệu như vậy ấy, rất giản dị nhưng có một sức mạnh kì diệutứ trái tim, ta có thể bắt gặp người bà như vậy trong “Tiếng gà trưa” của XuânQuỳnh:“ Tiếng gà trưaMang bao nhiêu hạnh phúcĐêm cháu về nằm mơGiấc ngủ hồng sắc trứng.”Bà làm cho kỉ niệm những năm tháng ấy trở thành bóng che rợp mát đi theo suốtcuộc đời cháu, khiến cháu thốt lên trong những xúc động nghẹn ngào: “Ôi kì lại vàthiêng liêng-bếp lửa!”Tình thương và lòng nhân ái, bao la của con người mãi ấmnóng, bền bỉ tóa sáng trường tồn. Suốt dọc bài thơ, mười lần xuất hiện hình ảnhbếp lửa là mười lần tác giả nhắc tới bà. Âm điệu những dòng thơ nhanh mạnh nhưtình cảm dâng trào lớp lớp sóng vỗ vào bãi biển xanh thẳm lòng cháu. Bà đã là,đang là và sẽ mãi mãi là người quan trọng nhất đối với cháu dù bất kì phươngtrời nào. Bà đã trờ thành ngọn lửa luôn cháy mãnh liệt và sưởi ấm tim cháu!Để rồi giờ đây, khi đang xa bà nửa vòng trái đất, nhà thơ Bằng Việt vẫn luônhướng lòng mình về bà, cảm giác nhớ nhung da diết cồn cào những hồi ức quá đẹpđẽ, ấm áp bên bà và hình ảnh bả luôn thường trực trong tâm khảm của người cháu:“ Giờ cháu đã đi xa. Có ngọn khói trăm tàuCó lưả trăm nhà, niềm vui trăm ngảNhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhởSớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?”Bài thơ được kết lại trong một câu hỏi tu từ. Đó là một nỗi đau đáu nhớ về bà! Nhàphê bình Văn Giá nhận xét:”Trong mọi trường hợp, người đán bà dưới mái ấm giađình thường gắn liền với nhứng gì thường nhật, thiết thân nhất. Họ giữ cho ta cóchỗ trở về sau những thăng trầm, biến cố, thành bại đời. Trong dáng hình bìnhdị, thầm lặng khiêm nhường quá đỗi ấy ẩn giấu một trái tim lớn đầy lòng nhân ái,khoan dung. Các câu thơ như những làn sáng hắt ra từ ngọn lửa ấm nóng, gợinhắc, thấm thía tâm can người đọc.” Xa vòng tay chăm chút cuả bà để đến vơíchân trơì mới, chính tình cảm cuả hai bà chaú đã sưởi ấm lòng tác giả trong muàđông lạnh giá cuả nước Nga. Đứa cháu nhỏ cuả bà ngàu xưa giờ đã trưởng thànhnhưng trong lòng vần luôn đinh ninh nhớ về góc bếp, nơi nắng mưa hai bà cháu cónhau. Cháu sẽ không bao giờ quên và chẳng thể nào quên được vì đó chính lànguồn cội, là nơi mà tuổi thơ cuả chaú đã được nuôi dưỡng để lớn lên từ đó, trongvòng tay yêu thương chở che của bà và trong trái tim cháy bỏng một ngọn lửachan chứa niềm tin, tình yêu thương bà dành cho cháu...Doc24.vn“ Tôi trong suốt giữa đôi bờ hư thựcgiữa bà tôi và tiên phật thánh thần”(Đò Lèn-Nguyễn Duy)Nào, giờ thì hãy nhắm mắt lại một lúc, chúng ta sẽ thấy ngay hình ảnh bếp lửahồng và dáng người bà lặng lẽ ngồi bên... Bài thơ “Bếp lửa” sẽ sống mãi tronglòng bạn đọc nhờ sức truyền cảm sâu sắc cuả nó. Bài thơ đã khơi dậy trong lòngchúng ta một tình cảm cao đẹp đối với gia đình, với những người đã tô màu lêntuổi thơ trong sáng cuả ta. Những kỉ niệm thân thiết nhất của tuổi thơ luôn có sứctỏa sáng, nâng đỡ con người suốt hành trình dài rộng của cuộc đời!Bà đã hiện về trong từng câu thơ chan chứa cảm xúc, tim bà mang một ngọn lửasưởi ấm cuộc đời cháu...trong lòng cháu...Thuở ấu thơ...Giờ đây...Và mãi mãi...“ ... một nơi nào đấy xa xôiCó thành phố,ngày xưa,có thành phốNơi rất ấm, tuổi thơ ta đóTừ rất lâu,đã từ lâu,trôi qua...Đêm nay tôi bước vội khỏi nhà, đến ga, xếp hàng mua vé:"Lần đầu tiên trong nghìn năm,có lẽ,Cho tôi xin một véđi Tuổi Thơ."Vé hạng trung-Người bán vé hững hờKhe khẽ đáp:Hôm nay vé hết!-Biết làm saoVé hết, biết làm sao!Đường tới Tuổi Thơcòn biết hỏi nơi nào?Nếu không kểđôi khi ta tới đóQua trí nhớDoc24.vnTrên đây chỉ là phần trích dẫn 10 trang đầu của tài liệu và có thế hiển thị lỗi font, bạn muốn xem đầyđủ tài liệu gốc thì ấn vào nút Tải về phía dưới.

0 Bình luận



Bạn cần đăng nhập mới có thể viết bình luận




Nhận thông tin qua email


Cập nhật tài liệu hay và mới tại doc24.vn qua email



Hỗ trợ trực tuyến